Cách đọc như một nhà sáng tạo, không phải một nhà sưu tầm

Mọi chuyện bắt đầu từ sự tự hào.

Tôi vừa đọc xongThe Beginning of Infinity, chiếc Kindle của tôi rực sáng với hàng trăm vệt vàng. "Nhìn những dòng vàng này xem," tôi nghĩ. "Mình sẽ dùng chúng trong bài viết của mình sau này."

Vài tuần trôi qua. Khi hết ý tưởng, tôi mở lại những cuốn sách đó, hy vọng những đoạn highlight sẽ khơi gợi điều gì đó. Thay vào đó, cảm giác như đang lật giở bài tập về nhà của người khác. Mỗi dòng đều sâu sắc, nhưng không có dòng nào cảm thấy là của mình. Tôi không thể nhớ tại sao mình lại đánh dấu chúng, mình đã nghĩ gì, hay điều gì đã lay động mình vào khoảnh khắc đó.

Giống như xem ảnh từ một bữa tiệc mà tôi hầu như không nhớ mình đã tham dự. Ngay cả sau khi xuất tất cả và yêu cầu AI trích xuất thông tin chi tiết, tôi cũng chỉ nhận được những bản tóm tắt chung chung. Không có tia sáng nào. Chỉ là những từ ngữ được tái chế.

Đó là lúc tôi nhận ra: tôi đã đọc như mộtngười sưu tầm, chứ không phải mộtngười sáng tạo.

Ảo tưởng về sự tiến bộ

Đọc sách kỹ thuật số khiến chúng ta dễ dàng có cảm giác mình đang học hỏi một cách nguy hiểm. Một cú lướt nhanh, một tia dopamine, và cảm giác "Tôi hiểu rồi"! Nhưng nếu bạn đọc để sáng tạo thay vì chỉ tiêu thụ, ảo tưởng đó sẽ trở thành một cái bẫy.

Bởi vì những người sưu tầm thu thập những câu văn đẹp, nhưng những người sáng tạo biến chúng thành ý nghĩa mới. Chúng ta, những người sáng tạo nội dung, không đọc để ghi nhớ ý tưởng của người khác. Chúng ta đọc để biến đổi chúng, để chúng va chạm với ý tưởng của chính mình.

Và việc chỉ highlight thôi không bao giờ có thể lấp đầy khoảng cách đó.

Một bài luận lan truyền có thể có 100 nghìn độc giả, và 50 nghìn người sẽ highlight cùng một dòng. Nhưng mỗi người làm điều đó vì một lý do hoàn toàn khác nhau.

Dòng chữ không phải là điều quan trọng. Lý do bạn quan tâm mới là điều quan trọng.

Bước ngoặt: từ highlight đến Pick

Vì vậy, tôi đã thử một thí nghiệm nhỏ. Mỗi khi tôi highlight một cái gì đó, tôi buộc mình phải thêm một chú thích ngắn:tại sao dòng này lại chạm đến tôi?

Điều này thách thức sự hiểu biết hiện tại của tôi

Truyền cảm hứng cho một hướng đi mới cho dự án của tôi

Cộng hưởng với mục tiêu sáng tạo của tôi

10 giây, không hơn.

Nhưng một tuần sau, khi tôi xem lại những ghi chú đó và yêu cầu AI giúp tôi khám phá chúng, một điều gì đó đã thay đổi. Với những đoạn highlight và chú thích của tôi, AI đã có thể làm nổi bật những khuôn mẫu về những gì tôi sợ hãi, những gì tôi trân trọng, những chủ đề nào cứ kéo tôi trở lại.

Tôi không còn chỉ sưu tầm các trích dẫn nữa. Tôi đang sưu tầm chính mình: những phản ứng của tôi, quan điểm của tôi, giọng điệu của tôi. Đó là lúc tôi yêuPicktrongYouMind.

Pick đơn giản đến mức khó tin: một đoạn highlight đi kèm với một chú thích. Khi YouMind AI xử lý tài liệu, nó tự động tính đến các Pick của tôi. Kết quả đầu ra của nó nghiêng về những gì tôi quan tâm, mở rộng những chủ đề mà tôi đã khai thác. Pick đã nắm bắt được góc nhìn của tôi khi suy nghĩ vẫn còn nóng hổi. Bằng cách tận dụng định hướng trí tuệ của tôi, Pick biến tài liệu thô thành dữ liệu cá nhân của tôi.

Đột nhiên, tôi không chỉ lặp lại lời của người khác. Tôi đang tạo ra lời của riêng mình.

Mẫu, gu thẩm mỹ và dấu ấn vô hình

Với tư cách là một nhà tiếp thị thương hiệu, tôi thường nghiên cứu những bài viết hay. Khi tôi tìm thấy một bài luận có giọng điệu phù hợp, tôi lưu nó làm mẫu. Sau này, khi có một ý tưởng mới, tôi sẽ sử dụng mẫu đó làm cấu trúc và yêu cầu AI giúp tôi viết lại từ góc nhìn của mình.

Về mặt kỹ thuật thì nó hoạt động. Nhưng thường thì có điều gì đó còn thiếu.

Cho đến khi tôi bắt đầu cung cấp cho AI các Pick của mình cùng với mẫu. Kết quả đầu ra có hồn. Nó nghiêng về những gì tôi quan tâm và phản ánh những nỗi ám ảnh của tôi. Cảm giác "vâng, đây là cách tôi sẽ tiếp cận nó" ùa về.

Thật khó để gọi tên cảm giác đó. Nó không hẳn là "phong cách", mà giống như một niềm tự hào thầm lặng khi nhìn thấy dấu ấn trí tuệ của chính mình trong tác phẩm. Đó là lúc tôi hiểu: sự độc đáo không phải là việc sáng tạo từ con số không. Đó là việc biến tài liệu thành của riêng bạn, để nó trở thành dấu ấn của người sáng tạo, chứ không phải là đống sưu tầm của người sưu tầm.

Tại sao điều này lại quan trọng hơn bao giờ hết

Chúng ta đang sống trong thời đại mà việc lưu, sao chép và tóm tắt trở nên dễ dàng. AI có thể xử lý toàn bộ thư viện trong vài giây.

Nhưng nút thắt thực sự là quyền sở hữu tư duy. Nhà văn khoa học viễn tưởng Ted Chiang từng nói rằng văn bản do AI tạo ra thiếu sự kinh ngạc vì nó kết hợp lại thông tin mà không có sự đấu tranh của tư duy nguyên bản. Và điều đó khiến AI trở thành "đạo văn không chủ ý".

Điều đó đã tác động sâu sắc đến tôi.Bởi vì sự đấu tranh đó chính là điều mà một Pick nắm bắt.Khi AI viết mà không có chú thích của bạn, nó kết hợp lại các mẫu từ hàng triệu người khác. Khi nó viết với chúng, nó mang theo dấu vết của nỗ lực hiểu biết của bạn.

Một Pick là bằng chứng cho thấy bạn đã vật lộn với một ý tưởng đủ lâu để biến nó thành của riêng mình. Đó là hành động nhỏ nhất có thể của việc sáng tác.

Bí mật thực sự của việc viết tốt

Bài viết hay nhất không bắt đầu bằng một trang giấy trắng. Nó bắt đầu bằng một suy nghĩ mà bạn không muốn đánh mất. AI đã làm cho việc tạo ra từ ngữ trở nên rẻ mạt. Điều khan hiếm bây giờ là sợi dây vô hình gắn kết từ ngữ với ý nghĩa.

Vì vậy, lần tới khi bạn highlight một cái gì đó, đừng dừng lại ở đó. Thêm một câu. Ghi lại lý do. Bởi vì trong khoảnh khắc hiểu biết thoáng qua đó,bạn không chỉ học hỏi, bạn đã đang sáng tạo.