Mọi người đang chạy đua để thành công ngay lúc này.
Như bạn đoán được, 99,99% trong số họ sẽ không thực sự thành công.
Bởi vì họ bị ám ảnh bởi những điều sai lầm.
Kỹ năng Claude Code mới nhất đang viral trên Instagram.
Video YouTube dạy họ cách khởi nghiệp trong 5 bước hành động (tôi vẫn không hiểu nổi vì sao mọi người không nhận ra rằng cơn khát "các bước hành động" của họ chẳng giúp ích được gì cho họ cả).
Họ bị ám ảnh bởi chiến thuật.
Bạn biết đấy... cùng một kiến thức mà tất cả những người khác đều có thể tiếp cận. Bạn có nhận ra rằng mọi thông tin bạn có thể cần để kiếm 100 triệu đô la đều có sẵn cho bạn trên mạng, trong sách, hoặc bên trong một cuộc trò chuyện với AI không?
Bạn có bao giờ dừng lại và tự hỏi vì sao không phải ai trên thế giới cũng đang kiếm được hàng triệu đô la ngay lúc này? Bạn có bao giờ cân nhắc rằng "lời khuyên hành động" mà bạn khao khát đến vậy sẽ chẳng đưa bạn đến đâu cả, trừ khi bạn hiểu cách những mảnh ghép mình đang nhặt lên khớp với toàn bộ bức tranh?
Rõ ràng vì sao hầu hết những người này sẽ không thực sự đạt được thành công mà họ đang tuyệt vọng theo đuổi.
Một, vì họ chỉ đổi một dạng dopamine rẻ tiền này lấy một dạng khác, tinh vi và nguy hiểm hơn. Dạng khiến họ cảm thấy như mình đang tiến triển thực sự trong khi họ chẳng nhúc nhích được một ly nào. Tôi dám nói rằng việc thu thập chiến thuật không ngừng nghỉ còn tệ hơn cả việc lướt mạng xem mấy video câu tương tác chọc giận.
Hai, vì họ không có một chiến lược cho phép họ sử dụng những chiến thuật đang thu thập một cách hiệu quả nhất. Họ chẳng có một chút xương sống chiến lược nào trong người. Trời ạ, thậm chí họ còn chẳng suy nghĩ nửa thời gian. Họ chỉ bị quăng quật như những con rối bởi những người giỏi tiếp thị trên mạng (đó không phải lỗi của nhà tiếp thị nếu bạn không kiểm soát được tâm trí của chính mình).
Nếu bạn rơi vào nhóm này, tôi không có ý hạ thấp bạn.
6 năm trước, tôi cũng từng mắc phải cái bẫy tương tự. Tôi vẫn thường xuyên mắc phải nó. Bài viết này dành cho tôi cũng nhiều như dành cho bạn. Tôi bắt đầu hết công việc kinh doanh này đến công việc kinh doanh khác (quảng cáo Facebook, SEO, dropshipping, nghệ thuật số, và vài thứ nữa), nhưng chúng chỉ là sở thích hơn là bất cứ điều gì khác. Tôi muốn kiếm tiền và bỏ việc, như bao người khác, nhưng hành động của tôi không phản ánh điều đó. Tôi làm mọi thứ trừ việc kiếm tiền.
Tôi học được "kỹ năng giá trị cao." Cảm giác thật tuyệt.
Tôi xây dựng website. Cảm giác thật tuyệt.
Tôi đăng ký LLC. Cảm giác thật tuyệt.
Nhưng khi đến lúc phải nhờ ai đó trả tiền cho dịch vụ của mình, tôi biến mất không dấu vết.
Mảnh ghép còn thiếu chính là một chiến lược.
Nhưng không chỉ là một chiến lược... mà là khả năng tư duy chiến lược, một kỹ năng cực kỳ khó học.
Tôi có thể không dạy bạn mọi thứ trong bài viết này, nhưng tôi thực sự muốn chia sẻ 4 ý tưởng hấp dẫn nhất mà tôi tìm thấy hoặc nghĩ ra được.
Chúng ta sẽ bàn về lý do vì sao thiếu chiến lược đồng nghĩa với việc mất kiểm soát kết cục cuộc đời mình, 9 đặc điểm của một bậc thầy chiến lược, và cuối cùng là cách tạo ra chiến lược cuộc đời cho riêng mình và phát triển năng lực tư duy chiến lược.
Bài viết này sẽ dài, như hầu hết các bài viết khác của tôi.
Tôi khuyên bạn nên dành riêng thời gian để đọc, và cưỡng lại cơn thèm lướt vô tận.
I - Chiến lược là đưa bản thân vào một vị thế vượt trội, đồng thời khiến đối thủ rơi vào thế tồi tệ hơn.
Chiến thuật chảy ra từ một vị thế vượt trội.
– Bobby Fischer, Đại kiện tướng Cờ vua
Hãy cùng xem qua một ván cờ đơn giản.
Tôi sẽ cố gắng không làm bạn chán để chúng ta có thể đi vào trọng tâm.
Người chơi một dành phần đầu của ván cờ để làm những thứ trông có vẻ nhàm chán.
Họ không tấn công hay ăn bất kỳ quân nào.
Nhìn từ bên ngoài có vẻ như họ chẳng làm gì cả... họ chỉ di chuyển quân của mình đến những ô nhất định trên bàn cờ.
Trong một trò chơi như cờ vua, bạn chơi trên một bàn cờ ô vuông, nhưng không phải ô nào trên bàn cờ cũng được tạo ra như nhau. Một quân cờ ở trung tâm bàn cờ có thể tiếp cận nhiều vị trí hơn một quân cờ bị kẹt sau góc.
Người chơi một đưa con xe vào một làn mở nơi không có gì cản nó.
Họ đặt con tượng trên một đường chéo thẳng hướng về phía vua đối phương.
Họ đặt con mã ở một ô gần trung tâm bàn cờ.
Trong khi đó, người chơi hai có các quân cờ cản đường nhau.
Những quân cờ mạnh nhất của họ bị mắc kẹt sau chính những con tốt của mình.
Vua của họ bị kẹt giữa bàn cờ vì họ không bao giờ tìm được thời điểm an toàn để đưa vua vào góc.
Họ chỉ đang phản ứng với nước đi của người chơi một.
Người chơi một đưa con mã đến một ô nơi nó có thể tấn công cả vua lẫn hậu của người chơi hai cùng một lúc.
Trong cờ vua, đây gọi là nước chĩa. Đối thủ chỉ có thể cứu một trong hai. Và mất quân nào cũng không tốt.
Vì vậy, người chơi hai đành phải di chuyển vua, tất nhiên, để không bị bắt, nhưng điều đó khiến người chơi một có thể ăn hậu của họ, quân cờ mạnh nhất trên bàn cờ. Ván cờ kết thúc.
Đám đông vỡ òa.
Vấn đề là, bất kỳ người chơi nào đạt đến đúng thế trận đó đều có thể thực hiện nước đi đó.
Lý do người chơi một đến được đó là vì họ đã dành cả ván cờ để xây dựng lên thế trận này.
Nếu bạn bỏ đi bất kỳ bước nhàm chán nào ở đầu ván cờ, nước chĩa, hay chiến thuật thắng cờ, sẽ không tồn tại. Con mã sẽ bị chặn và nhà vua sẽ trốn thoát khi một quân phòng thủ kịp đến.
Bài học: Chiến lược là đưa bản thân vào một vị thế vượt trội, đồng thời khiến đối thủ rơi vào thế tồi tệ hơn.
Chiến lược là công việc làm cho vị thế của bạn tốt hơn và vị thế của đối thủ tệ hơn, từng nước đi một, cho đến khi khoảng cách giữa hai bên đủ lớn để những chiến thuật bắt đầu tự xuất hiện.
Nhưng trong trò chơi cuộc đời, bạn vừa là người chơi vừa là đối thủ. Mỗi quyết định bạn đưa ra thay đổi vị thế của bạn, và hầu hết mọi người hoàn toàn mù mờ về vị thế của chính mình.
Nếu cuộc đời của một người bình thường là một ván cờ, họ sẽ không bao giờ đạt đến thế chĩa, và nếu có đạt được, họ cũng chẳng nhận ra. Một trong những chiến thuật mạnh nhất của trò chơi sẽ vừa không khả dụng vừa nằm ngoài nhận thức của họ.
Đó là lý do vì sao chiến lược phải đến trước tiên.
Nếu bạn thực sự muốn thành công trong công việc kinh doanh phụ, xây dựng một vóc dáng đẹp, hay đơn giản là đạt được điều mình muốn trong cuộc sống, bạn không thể giống như đa số mọi người.
Hầu hết mọi người dành không một phút nào cho việc hoạch định chiến lược.
Và nếu bạn quan sát xã hội, bạn sẽ thấy kết cục của lối tư duy cấp chiến thuật thật thảm họa. Nếu bạn không dành thời gian tham gia tư duy chiến lược để khắc phục những bất cập của bản thân, bạn chắc chắn sẽ rơi vào cùng một vòng lặp vô thức như bao người khác.
II - Người bình thường sống trong một vòng lặp vật lộn vô thức mà họ không thể thoát ra.
Ơn trời là bạn không thực sự đứng trên chiến trường.
Bởi nếu có, có lẽ bạn đã chết rồi.
Hầu hết mọi người phạm phải những sai lầm chiến lược cực kỳ dễ đoán. Nếu họ ở trong một bối cảnh thực sự bạo lực, họ sẽ thua, và những kẻ chiến thắng sẽ nghiên cứu những gì họ đã làm để làm điều ngược lại chính xác.
Kết hôn quá sớm (hoặc quá muộn), không phát triển sự tinh thông trong bất kỳ lĩnh vực nào, tin rằng AI có thể làm mọi thứ thay bạn (tôi nói điều này với tư cách là một người ủng hộ AI), chạy theo tiền bạc thay vì ý nghĩa, vô trách nhiệm mắc nợ, duy trì một mối quan hệ tồi tệ, không đầu tư vào giáo dục, leo lên một nấc thang sự nghiệp chẳng dẫn đến đâu cả. Danh sách còn dài.
Người bình thường không cố gắng giải quyết vấn đề hay cuộc vật lộn của mình. Họ mắc kẹt trong một thói quen và sống lặp đi lặp lại cùng một ngày. Họ không hề nghĩ đến việc thoát ra khỏi nó, tham gia tư duy chiến lược, và đổi hướng để cuối cùng có thể đạt đến một vị thế thuận lợi hơn trong cuộc sống.
Nếu bạn muốn vượt lên trước 99% mọi người, tất cả những gì bạn cần làm là dừng lại, suy nghĩ, và thực sự cố gắng vượt qua cuộc vật lộn trước mắt, đồng thời cân nhắc một con đường mà bạn sẽ không phải đối mặt với mức độ vật lộn đó lần nữa.
Có thể bạn không ở trên chiến trường thực sự, nhưng bạn luôn ở trên một chiến trường ẩn dụ. Một chiến trường nơi bạn vừa là nhân vật chính vừa là kẻ phản diện. Trước khi bạn bước sang tuổi 18, cha mẹ bạn gần như nắm quyền kiểm soát chiến lược cuộc đời bạn, vốn chịu ảnh hưởng lớn từ ông bà và văn hóa của chính họ. Đối với hầu hết những người đọc bài này, điều đó có nghĩa là toàn bộ "chiến lược" của bạn là đi học, kiếm một công việc, và nghỉ hưu ở một độ tuổi nào đó, nhưng bạn có một giọng nói đâu đó bên trong thì thầm rằng con đường đó sẽ dẫn bạn đến sự hối tiếc nhất định.
Một khi bạn bước vào tuổi trưởng thành, tâm trí bạn vận hành từ một vị thế nhất định, với một bộ chiến thuật gần như chẳng giúp ích gì cho bạn, và đó chính là lúc những kẻ thù bắt đầu tấn công. Bạn bị tấn công dồn dập bởi hóa đơn, trách nhiệm, suy nghĩ, cảm xúc, và câu hỏi bạn muốn làm gì trong suốt phần đời còn lại.
Sự thoải mái hiện đại không hề giúp ích, khi nó cho phép người ta lướt qua cuộc đời và vẫn sống sót, trong khi ở một cuộc chiến thực sự, mạng sống của vị tướng bị đặt lên bàn cân. Điều đó buộc phải tư duy chiến lược sâu sắc. Còn bạn, ngược lại, chỉ làm "những gì bạn được cho là phải làm" và dừng ở đó, bởi vì nếu bạn chịu đựng được phần lớn một ngày vô nghĩa, ít nhất bạn còn được về nhà chơi game hoặc nhậu vài chai với bạn bè.
Bạn cần áp lực.
Căng thẳng chiến thuật.
Đặt bản thân vào một vị thế mà bạn buộc phải nghĩ ra một chiến lược, nếu không bạn sẽ thua.
Chuyển đến một căn hộ bạn không đủ khả năng chi trả. Đặt vé máy bay đến một nơi bạn chưa từng đặt chân đến. Đầu tư vào phần mềm kinh doanh, khóa học, hoặc dịch vụ coaching, kể cả khi bạn nghĩ đó là trò lừa đảo, bởi vì ít nhất tài chính của bạn sẽ bị đặt lên bàn cân và bạn không thể tiếp tục sống trong cái vỏ bọc của sự thoải mái giả tạo nữa.
Được rồi, bạn hiểu ý rồi đấy.
Bạn cần một chiến lược, và bạn cần phát triển kỹ năng tư duy chiến lược, bởi vì không có chúng, mọi quyết định bạn đưa ra đều trở nên tùy tiện.
Và nếu kết cục cuộc đời bạn là sự tích lũy của những kết quả đến từ các quyết định của bạn, để tâm đến điều này cuối cùng có thể mang lại cho bạn khả năng kiểm soát cuộc đời mình tinh tế hơn.
III - Cách xây dựng một vị thế vượt trội trong cuộc sống bằng cách đi sâu đến mức bạn nhìn thấy những khuôn mẫu trong mọi thứ mình làm
Trong Ngũ Luân Thư của Miyamoto Musashi, có 9 điều răn/nguyên tắc mà mọi chiến lược gia nên tuân theo:
- Không nghĩ gian dối
- Rèn luyện chính là Đạo
- Làm quen với mọi nghệ thuật
- Hiểu biết mọi ngành nghề
- Thấu hiểu được mất trong giao dịch trần thế
- Phát triển trực giác phán đoán về mọi thứ
- Nhận thức được điều không thể thấy
- Chú ý đến cả những chi tiết nhỏ nhặt
- Đừng làm gì vô ích
Theo cách nhìn của Musashi, một chiến lược gia là người đã đi sâu vào một lĩnh vực đến mức họ chạm đến một điều gì đó mang tính phổ quát ở tận đáy của nó.
Bạn nhận ra những khuôn mẫu không chỉ riêng cho kinh doanh, các mối quan hệ, kiếm thuật hay cờ vua. Chúng là hằng số, và một khi bạn thấy những khuôn mẫu đó và nhận ra chúng xuyên suốt các lĩnh vực, bạn trở nên hiệu quả hơn rất nhiều trong mọi lĩnh vực, bởi vì bạn không bao giờ thực sự bắt đầu từ con số không - bạn có sự hiểu biết về thực tại như một tổng thể đứng về phía mình.
9 điều răn định nghĩa hình dáng bên ngoài của kiểu người này.
Khái niệm hiện đại về người đa tài thường là người biết một chút về rất nhiều thứ. Một người biết đủ nghề nhưng không tinh nghề nào, nhưng điều Musashi mô tả ở đây hơi khác một chút.
Có người đa tài.
Có người chuyên sâu.
Rồi có bậc thầy (chiến lược gia).
Điều này cũng khớp khá tốt với các giai đoạn phát triển bản ngã và spiral dynamics - giai đoạn chiến lược gia là hoàn toàn đạt được và đi kèm với những phẩm chất sau:
- Tư duy hệ thống - Chiến lược gia nhìn thấy các hệ thống và góc nhìn đối lập nhau đồng thời, trong khi Người đạt thành tựu (tự lực, doanh nhân) vận hành trong một hệ thống duy nhất của thành công và thành tựu.
- Thoải mái với nghịch lý - Họ nắm giữ những mâu thuẫn (như vừa ủng hộ vừa phản đối AI) thay vì giải quyết chúng thành những câu trả lời rõ ràng (giả tạo).
- Quy trình hơn kết quả - Họ quan tâm đến cách mọi thứ xảy ra và các nguyên tắc đang vận hành, không chỉ kết quả.
- Nhận thức về ràng buộc - Họ thấy cách những giả định và khuôn khổ của chính mình định hình những gì họ nhận thức.
- Siêu nhận thức - Chiến lược gia có thể quan sát chính quá trình tạo nghĩa của mình, không chỉ triển khai chuyên môn hay điều hướng các động lực xã hội.
- Linh hoạt có nguyên tắc - Họ có giá trị mạnh mẽ nhưng thích nghi phương pháp một cách uyển chuyển, thay vì tuân theo những quy tắc cứng nhắc hoặc sự tuân thủ xã hội.
Quan trọng nhất, đặc điểm cốt lõi của chiến lược gia là khả năng nắm giữ nhiều khuôn khổ hoặc góc nhìn cùng lúc. Họ thường không giáo điều và không chọn bên trắng hay đen tuyệt đối. Hầu hết mọi người trên mạng xã hội tranh luận đến mức tự đưa mình vào quên lãng vì họ chưa có đủ năng lực tinh thần cho việc này.
Chiến lược gia xem những cấu trúc của chính mình như những lựa chọn.
Danh tính, giá trị, và thế giới quan của họ.
Bậc thầy/chiến lược gia nhận được lợi ích của cả người đa tài lẫn người chuyên sâu. Vừa có khả năng giỏi nhiều thứ (để họ không thu hẹp tâm trí vào một lĩnh vực duy nhất, giới hạn tiềm năng của mình) vừa có khả năng xuất sắc vượt trội ở một thứ (để họ có thể đạt được những kết quả vượt cỡ, tốt nhất là trong một lĩnh vực có ý nghĩa).
Đó là mục tiêu của chúng ta, và bạn có thể dễ dàng thấy có bao nhiêu người không tuân theo những điều răn này.
Hầu hết mọi người đồng nhất bản thân với hệ tư tưởng (xem: tôn giáo, ủng hộ/phản đối AI, những thứ gây xao nhãng theo trend) đến mức họ không thể hình dung nổi điều răn "Không nghĩ gian dối", bởi vì họ đang ở trong một vòng lặp tự lừa dối liên tục. Tâm trí họ bị cướp đoạt bởi những quan điểm cực đoan trắng đen rõ rệt (hình thức trí tuệ thấp nhất) và suy nghĩ của họ không tiến gần đến sự thật. Và bạn càng cách xa sự thật, bạn càng là kẻ nói dối, theo đúng nghĩa. Hầu hết các quan điểm cực đoan đều là những lời nói dối mù quáng, và bạn thấy chúng ở khắp mọi nơi trên Internet. Hãy nhìn thấu nó.
Tôi sẽ đưa ra một lăng kính khác để nhìn ngắm những điều răn/nguyên tắc này khi chúng ta học cách tư duy chiến lược, nhưng "không nghĩ gian dối" gắn kết rất tốt với "đừng làm gì vô ích", bởi vì việc sống trong trạng thái nói dối liên tục và mưu mô vô thức là vô ích.
Lối sống vô thức là một lối sống vô ích.
Nếu bạn chỉ cần rà soát lại suy nghĩ và hành vi của mình xem có hữu ích hay không, bạn sẽ nhanh chóng xoay chuyển cuộc đời mình.
Câu hỏi bây giờ là:
Bạn làm chủ điều gì?
Hình thức "rèn luyện" của bạn là gì?
Làm thế nào để bạn bắt đầu thấu hiểu được mất?
Làm thế nào để bạn bắt đầu thể hiện những nguyên tắc của một bậc thầy chiến lược?
Và quan trọng nhất, trong mắt tôi, làm thế nào để bạn làm một điều gì đó hữu ích?
IV - Làm thế nào để tư duy chiến lược đến mức bạn giành lại quyền kiểm soát cuộc đời mình
Cuộc sống của hầu hết mọi người tệ hại, không phải vì vận xui, hoàn cảnh tồi tệ, hay thiếu cơ hội, mà vì người bình thường thậm chí còn không nghĩ đến việc giải quyết những vấn đề trong cuộc sống của mình.
Những vấn đề chỉ là thứ họ sống chung.
Họ chưa phát triển bản thân đến mức xem vấn đề như những câu đố, và rằng mọi vấn đề rốt cuộc đều có thể giải quyết được trong một khoảng thời gian đủ dài, với quyền truy cập vào những nguồn lực phù hợp, và với chuỗi vấn đề trước đó đã được giải quyết (tức là. Bạn không thể chế tạo tên lửa nếu trước tiên không chế tạo động cơ. Tên lửa từng có vẻ bất khả thi trong quá khứ, nhưng vấn đề du hành vũ trụ rốt cuộc đã được giải quyết, nhờ tư duy chiến lược dài hạn.)
Bạn có thể không quan tâm đến việc chế tạo tên lửa, nhưng bạn có thể tạo ra một tác động có độ lớn tương tự lên cuộc đời mình. Bạn có thể xây dựng một công việc kinh doanh tạo ra nguồn tiền thay đổi cuộc đời, xoay chuyển hoàn toàn sức khỏe của mình, hoặc thực sự đạt được bất cứ điều gì bạn để tâm đến, nếu bạn không bị phân tâm.
Rất may, chúng ta có thể nghiên cứu điều gì tạo nên một chiến lược tốt.
Các nguyên tắc đã được tinh chỉnh qua nhiều thế kỷ trong quân sự, kinh doanh và thể thao. Bạn có một kho tàng khổng lồ những thắng bại lịch sử để có thể mổ xẻ ngược và nghiên cứu.
Và điều tuyệt đẹp là tất cả chúng đều áp dụng được cho cuộc sống cá nhân và sự thành công của bạn. Các nguyên tắc vượt qua mọi lĩnh vực.
Tôi đã tổng hợp 7 trong số đó.
Nếu bạn ngồi xuống và dành thời gian thực sự làm điều này, cuộc đời bạn sẽ thay đổi.
Điều này không đảm bảo chiến lược của bạn là chiến lược chiến thắng, nhưng nó chắc chắn giúp bạn không bị đối thủ chà đạp, kẻ thường chính là bản thân bạn.
Nguyên tắc 1 - Tầm nhìn
Không ai đột nhiên gặp may. Nếu các vì sao bỗng nhiên xếp thẳng hàng cho bạn, thì thực ra chính bạn đã xếp chúng thẳng hàng, có ý thức hay không, bằng cách chọn nơi sống, học từ ai, cưới ai, kết bạn với ai, duy trì lối sống nào, chấp nhận rủi ro nào, và tin vào tầm nhìn nào.
—
@orangebook_ trên X
Nếu bạn không có tầm nhìn, bạn lạc lối.
Bạn không có chủ đích đằng sau hành động của mình. Bạn đang cầm 10 mũi phi tiêu trên tay - 10 quyết định táo bạo quyết định kết cục cuộc đời bạn - nhưng bạn thậm chí không có một tấm bảng phi tiêu nào để nhắm vào.
Bạn thậm chí không có cơ hội trúng bảng... chứ đừng nói đến việc trúng hồng tâm, mặc dù hồng tâm không phải là cú ném đạt điểm cao nhất trong trò phi tiêu, điều đó thật ngớ ngẩn trong trò chơi phi tiêu, nhưng trong trò chơi cuộc đời, đó lại là một quy tắc hợp lý, bởi vì hồng tâm chẳng dạy cho bạn điều gì cả.
Tất nhiên, có lợi ích trong việc lạc lối.
Bạn hoặc để entropy kéo mình vào quên lãng, hoặc bạn đưa ra quyết định tìm hiểu cho ra lẽ, thu thập tầm nhìn, và bắt đầu con đường của mình. Khoảng không là nơi thành công được sinh ra.
Tầm nhìn là kết cục tối thượng bạn đang hướng đến.
Nó không phải là một điều ước mơ hồ. Nó phải cụ thể nhất có thể. Nó phải đủ hấp dẫn để thúc đẩy và dẫn dắt mọi hành động. Bởi vì đến khi bạn rõ ràng về điều mình muốn, bạn mới có thể có một chiến lược. Một khi bạn đã rõ ràng, bạn có thể phân tích ngược từng bước và điều chỉnh khi tiến tới.
Nếu bạn muốn trở thành một người có khả năng phục hồi cảm xúc, tự nhận thức sâu sắc, và tự do tài chính ở tuổi 35 - điều đó thật cụ thể. Điều đó cho phép bạn đánh giá mọi quyết định hàng ngày dựa trên nó. Lướt mạng xã hội hai tiếng đồng hồ có lẽ không đưa bạn đến gần mục tiêu đó, và nếu không có tầm nhìn, bạn thậm chí sẽ không nhận ra đó là một vấn đề trong cuộc đời mình.
Nếu bạn muốn xây dựng một bản tin với 50.000 người theo dõi trong lĩnh vực phát triển bản thân, tạo ra đủ doanh thu để bỏ việc trong 18 tháng - thì bây giờ mọi nội dung, mọi lựa chọn nền tảng, mọi quyết định kiếm tiền đều có thể được đánh giá dựa trên mục tiêu đó. Thêm nữa, tất cả những chiến thuật người ta nhồi nhét vào cổ họng bạn trên mạng xã hội có thể được lọc ra xem thứ nào thực sự áp dụng được cho bạn. Việc của bạn chỉ đơn giản là nói không với sự xao nhãng. Dạo này ai cũng nói về thương hiệu cá nhân, nên tôi đã tạo một con bot nhỏ nghiên cứu ngách của bạn và đưa cho bạn một chiến lược + bộ sưu tập mẫu những bài đăng đang hoạt động tốt. Khá hay và hoàn toàn miễn phí tại đây.
Tuy nhiên, tầm nhìn rất khó vun đắp chỉ bằng cách nghĩ "mình muốn gì?"
Thay vào đó, sẽ dễ dàng hơn khi bắt đầu với một phản tầm nhìn và hậu kiểm, để bạn hiểu thất bại hoàn toàn trông như thế nào và dùng nó như một cơ chế đảo ngược để tìm ra điều bạn thực sự muốn.
Đó là bước một.
Đó là điều bạn nên dừng đọc và làm ngay bây giờ.
- Phản tầm nhìn – Nghĩ về chính xác điều bạn không muốn kết cục trở thành.
- Hậu kiểm – Phân tích ngược lý do vì sao phản tầm nhìn đó lại có thể xảy ra ngay từ đầu. Những sai lầm nào đã được phạm phải và làm thế nào để tránh chúng?
Từ đó, bạn ở một vị thế tốt hơn nhiều để tạo ra một MVV - một tầm nhìn khả thi tối thiểu, ngày càng mạnh mẽ và rõ ràng hơn với mỗi bước tiến.
Tôi đã tạo prompt chiến lược cuộc đời này nếu bạn muốn bị phỏng vấn một cách không nương tay và tìm ra MVV của mình.
Nguyên tắc 2 - Nghiên cứu
Bớt lo lắng về việc AI sẽ thay thế những "kỹ năng nghề nghiệp" nào, và quan tâm hơn đến việc liệu bạn có đang rèn luyện bản thân, và rèn luyện con cái mình, trở thành những người chủ động, tinh tường, tự tạo động lực, có thể điều hướng một tương lai không thể biết trước với một tâm trí thích nghi hay không.
— Devon Eriksen
Trong chiến tranh, một vị tướng cử điệp viên, nghiên cứu địa hình, và tìm hiểu thói quen cũng như khuynh hướng của kẻ thù, bởi vì bạn cần tin tức tình báo trước khi hành động.
Lần cuối cùng bạn nghiên cứu chính mình là khi nào? Lần cuối cùng bạn rà soát thói quen của mình và xem chúng đang gộp lại thành kiểu cuộc sống nào là khi nào? Lần cuối cùng bạn để ý đến cách tâm trí mình phản ứng với những chuyện vụn vặt ngu ngơ mà cuối cùng chiếm giữ tâm trí bạn hàng giờ liền, kéo bạn ra khỏi con đường của mình là khi nào?
Hầu hết mọi người không có chút tin tức tình báo nào về cách xây dựng sự nghiệp, cách vận hành của một mối quan hệ lành mạnh, quá trình tinh thông trông như thế nào, v.v. Họ có một cơn hứng khởi nhất thời và quyết định cuối cùng cũng muốn đạt được mục tiêu mà họ đã trì hoãn bấy lâu, nhưng vì sao họ thất bại thì quá rõ ràng.
Trước khi bắt đầu cải thiện cuộc sống bằng một thứ gì đó như thực hành tâm linh, hãy nghiên cứu nhiều truyền thống, đọc các nghiên cứu về những kỹ thuật khác nhau, trò chuyện với những người đã thực hành nhiều năm, theo dõi một loạt các tài khoản mạng xã hội, và hiểu các khuôn mẫu tâm lý của chính bạn cùng những thứ thường chọc vào nút kích hoạt của bạn.
Đừng chỉ chộp lấy ứng dụng thiền đầu tiên xuất hiện trong quảng cáo Instagram.
Trước khi viết một bài đăng mạng xã hội hay bài viết, bạn nghiên cứu cái gì đang thắng và cái gì đang thua và để điều đó định hình chiến lược của bạn (tôi khuyên bạn nên dùng một công cụ nghiên cứu cho việc này để không phải dành nhiều ngày lọc qua đống rác rưởi). Bạn tuyển chọn danh sách những nhà sáng tạo nội dung, xem và đọc nội dung của đối thủ, và bắt đầu nghĩ về cách bạn có thể chen mình vào một vị thế chiến thắng.
Nếu bạn "chỉ muốn viết", vậy thì cứ tự nhiên, nhưng một lần nữa, đừng mong đợi bất kỳ ai trao sự chú ý của họ cho bạn chỉ vì bạn có những suy nghĩ thông minh. Viết lách có thể là một sở thích tuyệt vời, nhưng nếu bạn làm điều này như một hình thức công việc có ý nghĩa, những nguyên tắc chiến lược này áp dụng được, bởi vì ở thời điểm đó, nó là một công việc kinh doanh.
Nguyên tắc 3 - Chuẩn bị
Bạn phải xác định các nguồn lực và lỗ hổng của mình.
Bởi vì bạn sẽ không lao vào trận chiến mà không có lương thực, hậu cần, vũ khí, và hỗ trợ.
Một khi bạn biết nguồn lực của mình là gì, và mình đang thiếu gì, bạn bắt đầu xây dựng nguồn dự trữ như tiền bạc, thời gian, kiến thức, kỹ năng, nơi bạn sống, các mối quan hệ và sự kết nối.
Trước khi thực hiện một thay đổi lớn trong cuộc sống (bỏ việc, kết thúc một mối quan hệ, bắt đầu một dự án hay công việc kinh doanh mới), hãy xây dựng quỹ dự trữ tài chính, cắt giảm chi phí, phát triển các kỹ năng điều chỉnh cảm xúc bạn sẽ cần, và chuẩn bị sẵn các hệ thống hỗ trợ. Đừng lao vào trận chiến một cách vội vã.
Nói cách khác, bạn cần phòng thủ rủi ro.
Mọi mục tiêu đều đi kèm rủi ro, và rủi ro càng cao thường đồng nghĩa với phần thưởng càng lớn, và bạn phải điều chỉnh cho phù hợp.
Với một người đang tìm cách kiếm nhiều tiền hơn, bạn có thể xây dựng phần mềm, bán sản phẩm thông tin, lập công ty dịch vụ (agency), học giao dịch tiền điện tử, và vô số lựa chọn khác, mỗi lựa chọn có mức độ rủi ro riêng.
Thị trường ngập tràn các sản phẩm thông tin vì (1) chúng hiệu quả và (2) chúng có rủi ro thấp. Biên lợi nhuận rất đẹp. Nhưng với một SaaS, dù chúng dễ xây dựng hơn, lại có hồ sơ rủi ro cao hơn nhiều, và biên lợi nhuận đang ngày càng nhỏ hơn bởi vì khả năng tiếp cận dễ dàng hơn chỉ đồng nghĩa với việc bạn phải trả tiền cho nhiều công nghệ hơn để xây dựng nó.
Với hầu hết mọi người, điều tốt nhất bạn có thể làm là phòng thủ rủi ro bằng mọi cách có thể.
Nếu bạn còn trẻ, điều đó có nghĩa là bán hết mọi thứ bạn sở hữu, sống trong một căn hộ tồi tàn, và cắt giảm mọi chi phí để có đòn bẩy tối đa trong việc xây dựng thứ của riêng mình.
Người trẻ có nguồn lực thời gian, nhưng họ không có tiền, vì vậy họ cần bù đắp bằng cách kiểm soát những biến số họ có thể kiểm soát.
Một người thực sự chẳng còn gì để mất sẽ ở một vị thế tốt hơn nhiều, với những chiến thuật vượt trội hơn hẳn so với những người vô trách nhiệm về tài chính.
Nguyên tắc 4 - Tập trung
Có một điểm mà tại đó làm nhiều hơn không tạo ra nhiều hơn không? Có một điểm mà tại đó làm ít hơn (nhưng suy nghĩ nhiều hơn) thực sự sẽ tạo ra kết quả tốt hơn không?
— Greg McKeown,
Chủ nghĩa Tinh gọn
Tập trung lực lượng.
Đây là nguyên tắc quân sự về việc dồn toàn bộ nguồn lực vào điểm quyết định thay vì dàn trải mỏng manh.
Ví dụ điển hình nhất là nước Pháp năm 1940.
Người Pháp có nhiều xe tăng và binh lính hơn người Đức. Họ có nhiều tài nguyên thô hơn hẳn. Nhưng họ phân bổ lực lượng thiết giáp đều khắp toàn bộ mặt trận, nên mỗi khu vực chỉ có một vài xe tăng.
Người Đức đã đưa toàn bộ xe tăng Panzer họ có và tiến qua một điểm duy nhất (khu rừng Ardennes), nơi mà người Pháp cho là không thể vượt qua, nên họ gần như không phòng thủ.
Tập trung chính là việc bạn đặt những gì mình có vào đâu.
Trong cuộc sống, tại bất kỳ thời điểm nào bạn cũng chỉ có một lượng tập trung nhất định. Hầu hết mọi người cố gắng thay đổi cuộc đời và rải 10% sự chú ý vào chế độ ăn, giấc ngủ, tập luyện, thiền định, các mối quan hệ, công việc tay trái, và hơn thế nữa — trong khi họ sẽ tiến bộ nhanh hơn ở tất cả những việc đó nếu họ tập trung vào điểm nghẽn duy nhất đang kìm hãm họ nhiều nhất.
Nếu bạn tập trung giải quyết một vấn đề tài chính lớn trước, điều đó giải phóng nhiều nguồn lực hơn để bạn có thể tập trung vào vấn đề tiếp theo, như chế độ ăn. Sau đó, bạn dễ dàng mua được thực phẩm chất lượng cao hơn, điều này mang lại cho bạn nguồn năng lượng để dành cho các mối quan hệ của mình.
Điều tương tự cũng áp dụng cho kinh doanh. Với một thứ như mạng xã hội, để phát triển thì còn nhiều thứ hơn là chỉ nội dung. Đăng chéo lên tất cả các nền tảng sẽ lấy đi thời gian bạn có thể dành để xây dựng kết nối với những người giúp bạn phát triển. Bạn sẽ có được nhiều người theo dõi hơn nếu tập trung vào một nền tảng trước, rồi dùng nó làm đòn bẩy để phát triển trên các nền tảng khác — nhanh hơn so với việc dàn trải sức lực qua tất cả các nền tảng trong cùng khoảng thời gian đó. Đây là một bài học quan trọng trong Creator Bootcamp, rằng dựa vào thuật toán không phải là một chiến lược đủ tốt.
Tập trung vào một việc cho phép bạn làm tốt mọi việc, nếu có thời gian.
Nguyên tắc 5 - Thực thi
Chiến lược là cách bạn chọn phân bổ nguồn lực hữu hạn của mình cho vô số lựa chọn không giới hạn.
– Alex Hormozi
Thực thi chiến lược đúng đắn là hành động liên tục nhảy giữa vĩ mô (tầm nhìn) và vi mô (hành động hằng ngày), đảm bảo rằng những quyết định bạn đưa ra đều có mục tiêu và chủ đích.
Đây chính là cốt lõi của chiến lược — làm điều ngược lại với những gì 99% mọi người làm, bởi vì hầu hết mọi người không nghĩ ra ngoài những khuôn mẫu đã định hình nên họ, những mục tiêu được giao, hay những thói quen lặp đi lặp lại của mình.
Nhưng làm thế nào để thực thi hiệu quả?
Đây là nơi mọi thứ kết hợp lại với nhau.
- Giữ tầm nhìn của bạn ở phía sau tâm trí, viết nó ra đâu đó và nhìn vào nó mỗi sáng. Nó phải trở thành một phần con người bạn thông qua việc tiếp xúc lặp đi lặp lại.
- Ghi nhận những gì bạn học được từ việc nghiên cứu đối thủ hoặc chính mình. Suy ngẫm về nó. Chiêm nghiệm về nó. Để nó ngấm trong tâm trí để bắt đầu tạo ra những kết nối.
- Xác định nguồn lực chính bạn có thể tận dụng. Với người trẻ, đó thường là thời gian và sự tự do. Với một số người, đó là vốn. Với những người khác, đó là khán giả trên internet. Với nhiều người hơn, đó là một bộ sở thích và kiến thức kỳ lạ. Và vâng, với nhiều người, đó là AI — nhưng không theo nghĩa cấp thấp.
- Chọn cách hội tụ sức mạnh của bạn. Đâu là điểm đòn bẩy cao nhất? Điểm có thể mở khóa sự tiến bộ ở nhiều hơn một lĩnh vực? Điều khiến mọi thứ khác trở nên dễ dàng hơn?
Từ đó, chúng ta có một kế hoạch sơ bộ, nhưng nó cần phải thật rõ ràng.
Chúng ta phải phân rã tầm nhìn ngược lại thành một hệ thống phân cấp mục tiêu, cho phép chúng ta có cái nhìn thấu suốt về những hành động hằng ngày của mình.
Hãy làm việc ngược về các mục tiêu 1 năm, mục tiêu 90 ngày, ưu tiên hằng tuần, và thói quen hằng ngày. Mỗi bước nên truy về chủ đích hoặc tầm nhìn. Nếu không, hãy gạt nó sang một bên.
Như đã đề cập, tôi đã tạo một prompt giúp hướng dẫn bạn qua quá trình này, vì tôi nghĩ nó hữu ích.
Nguyên tắc 6 - Thích nghi
Không thể trải nghiệm cảm giác kiểm soát trừ khi người ta sẵn sàng từ bỏ sự an toàn của những thói quen bảo vệ. Chỉ khi một kết quả không chắc chắn đang bị đe dọa, và người ta có thể tác động đến kết quả đó, thì một người mới thực sự biết liệu mình có đang kiểm soát hay không.
— Mihaly Csikszentmihalyi, Dòng chảy
Một chiến lược cứng nhắc là một chiến lược thua cuộc.
Đặc biệt là trong thế giới ngày nay. Môi trường thay đổi mỗi 3-6 tháng, và tốc độ thay đổi sẽ chỉ tăng lên. Trong mắt tôi, tương lai thuộc về những nhà chiến lược, bởi vì bậc thầy có thể thích nghi ngay lập tức. Họ không cần một khối lượng lớn việc nâng cao kỹ năng và học lại. Họ có thể trực giác hòa vào dòng chảy những gì cuộc sống ném đến.
Công việc của bạn là phản ứng với những gì thực sự đang xảy ra, ngay lúc đó, ngay tại đó, trên chiến trường. Không phải những viễn cảnh tệ nhất do bạn tưởng tượng ra trong đầu, cũng không phải những ảo tưởng chưa từng trở thành hiện thực.
Nếu bạn đã cam kết với một thói quen buổi sáng, nhưng lịch làm việc của bạn thay đổi, bạn không bỏ rơi thói quen đó. Đó là điều hầu hết mọi người làm. Đừng làm những gì hầu hết mọi người làm. Tầm nhìn và chủ đích của chiến lược không thay đổi (trở nên kỷ luật và vững vàng hơn), nhưng chiến thuật thì có thể thay đổi. Nếu một phương pháp thiền định hay chiến lược kinh doanh cụ thể nào đó ngừng hiệu quả sau sáu tháng, hãy thử nghiệm.
Hệ thống sụp đổ theo thời gian. Bạn nên mong đợi điều đó. Template Notion bạn tải về sẽ không còn quan trọng sau 3-6 tháng. Kỹ năng Claude của bạn cũng vậy. Bất kỳ chiến lược AI nào cũng thế. Bạn vẫn phải đủ tinh tế để biết khi nào điều gì đó không hiệu quả.
Mọi người thường xuyên đến gặp tôi về việc bài đăng của họ không hiệu quả trên mạng xã hội. Câu trả lời là hãy thích nghi. Tìm một chiến thuật mới. Thử nghiệm. Làm điều gì đó khác biệt. Rõ ràng bạn sẽ không tiếp tục đạt được kết quả nếu bạn cứ làm điều tương tự.
Xem xét lại, suy ngẫm, và dự đoán.
Lên lịch cho chúng hằng tuần.
Xem xét lại tuần của bạn. Kiểm tra xem bạn có đang đi đúng hướng không. Suy ngẫm về tiến trình của bạn. Dự đoán bạn đang hướng đến đâu, và điều chỉnh nếu cần.
Nguyên tắc 7 - Nghiên cứu các nguyên tắc
Tôi khuyến khích bạn áp dụng niềm tin rằng bất cứ điều gì cũng là một kỹ năng.
Bất cứ điều gì cũng là một lĩnh vực nghiên cứu mà bạn có thể tích lũy kinh nghiệm.
Bản thân chiến lược là một lĩnh vực nghiên cứu với những nguyên tắc áp dụng xuyên suốt các lĩnh vực. Bạn càng nghiên cứu các nguyên tắc bao nhiêu, bạn càng giỏi áp dụng chúng vào hoàn cảnh cuộc sống của mình bấy nhiêu. Đó là một thực hành liên tục suốt đời.
Đọc Tôn Tử.
Đọc về các thiên kiến nhận thức.
Nghiên cứu cách thói quen hình thành.
Học các nguyên tắc đàm phán.
Nghiên cứu vì sao nội dung lan truyền.
Nghiên cứu cách kinh tế chú ý vận hành.
Đừng chỉ sao chép những gì các nhà sáng tạo khác làm. Hiểu các nguyên tắc để bạn có thể tự nghĩ ra nước đi của riêng mình (và thực sự hiểu vì sao bạn thực hiện hành động đó).
Ngoài ra, tôi tin rằng cách tốt nhất để nghiên cứu các nguyên tắc thực sự là nghiên cứu chính thực tại. Bởi vì chiến lược chỉ là sự áp dụng các nguyên tắc của thực tại vào mục tiêu con người.
Tôi muốn để lại cho bạn một danh sách các lĩnh vực bạn có thể nghiên cứu, và để bạn tự mình đi sâu vào vài chủ đề rồi bắt đầu tạo ra những kết nối.
Tôi sẽ để vài đường dẫn ở cuối bài để bạn có thể bắt đầu đọc ngay.
Hệ thống hình thức:
- Điều khiển học - Nghiên cứu về vòng phản hồi, sự kiểm soát và tự điều chỉnh trong bất kỳ hệ thống nào (cơ khí, sinh học, hoặc xã hội).
- Lý thuyết hệ thống - Nghiên cứu về tổng thể, sự liên kết giữa các bộ phận, tồn trữ và dòng chảy, tính mới nổi, và điểm đòn bẩy.
- Nhiệt động lực học - Đặc biệt là Định luật thứ hai, entropy luôn tăng. Mọi hệ thống có trật tự đều cần năng lượng đầu vào để chống lại sự suy tàn. Thói quen và nếp sinh hoạt của bạn sẽ tan rã nếu không có điều đó. Hãy dọn phòng của bạn.
Truyền thống triết học:
- Đạo giáo - Đạo là nguyên lý nền tảng không thể diễn tả của thực tại. Vô vi (hành động thuận theo tự nhiên, không gượng ép), âm dương (hai mặt đối lập bổ sung cho nhau), và sự tu dưỡng để đạt tới sự tinh thông không gắng sức.
- Triết học Vĩnh cửu - Quan điểm rằng tất cả các truyền thống trí tuệ lớn đều chia sẻ một cốt lõi siêu hình chung. Có một thực tại tối hậu, bản ngã con người có thể tham gia vào nó, và mục đích của cuộc sống là nhận thức được điều này.
Các siêu khung tích hợp:
- Lý thuyết Tích hợp (Ken Wilber) - Ánh xạ thực tại qua các góc phần tư, các cấp độ phát triển, các trạng thái ý thức, và các loại hình.
- Động lực xoắn ốc - Một mô hình về sự phát triển của hệ giá trị qua các tầng bậc. Nó mô hình hóa cách con người kiến tạo ý nghĩa ở các giai đoạn khác nhau, mà đối với một nhà chiến lược, đó chính là nghiên cứu thực tại, bởi vì thực tại được kiến tạo bởi người quan sát.
Huyền bí / biểu tượng:
- Các nguyên lý Hermetic (The Kybalion) - Thuyết tinh thần (mentalism), tương ứng, rung động, phân cực, nhịp điệu, nhân quả, và giới tính. Một bộ thấu kính gọn nhẹ đã ảnh hưởng đến nhiều truyền thống tư tưởng mới. "Trên sao, dưới vậy."
- Giả kim thuật Jung - Quá trình chuyển hóa tâm lý và tâm linh. Một khuôn khổ cho cách sự thay đổi sâu sắc thực sự vận hành trong một con người hay hệ thống.
Chiến lược / toán học:
- Lý thuyết trò chơi - Nghiên cứu toán học về sự tương tác chiến lược. Trò chơi tổng bằng không so với trò chơi tổng dương, song đề tù nhân, cân bằng Nash.
- Lý thuyết tiến hóa - Chọn lọc, thích nghi, địa hình thích nghi, biến dị và duy trì.
Tất cả những điều này là những thấu kính chỉ ra cách một khía cạnh khác nhau của thực tại thực sự vận hành.
Nếu bạn chỉ đơn giản nghiên cứu những điều này trong năm tới, sự hiểu biết của bạn về gần như mọi kỹ năng, lĩnh vực, hay ngành học khác sẽ tăng lên cùng với nó. Bạn sẽ tự nhiên giỏi hơn ở mọi thứ bạn làm trong đời.
Nếu bạn muốn đọc thêm, tôi khuyên bạn nên đọc Human 3.0. Bản tổng hợp của riêng tôi về nhiều khuôn khổ này, bao gồm thêm nhiều điều từ tâm lý học dòng chảy và tâm lý học hiệu suất.
Tôi hy vọng tất cả những điều đó hữu ích với bạn.
Hẹn sớm trò chuyện nhé.
– Dan
Nếu bạn muốn một nơi để lưu, đọc, và đánh dấu các bài viết, đường dẫn, PDF, và ePub, dùng thử Eden tại đây.
Và nếu bạn là nhà sáng tạo, bạn có thể dùng Eden để nghiên cứu xu hướng, phân tích các bài đăng hàng đầu của nhà sáng tạo, lên lịch nội dung trên tất cả các nền tảng (bài viết này được viết và lên lịch từ Eden), và hơn thế nữa.
Đó là lợi thế tối thượng để nổi bật trên mạng.
