đây là những điều khiến tôi trăn trở dạo gần đây... (tác nhân AI, openclaw, v.v.)

1. Thị trường kỹ năng AI sẽ trông giống các cửa hàng ứng dụng thời 2009 hơn là thị trường SaaS. Xấu xí, phân mảnh, cực kỳ sinh lời, và đầy rẫy những cửa hàng một người âm thầm kiếm 5–10 triệu đô.
2. Giá trị của dữ liệu độc quyền sạch sẽ tăng vọt khi dữ liệu chung bị các mô hình hàng hóa hóa hoàn toàn.
3. Sẽ có một công ty trị giá 1 tỷ đô+ mà chỉ là một gói tác nhân dọc cho một ngành mà không ai trên X bàn tới.
4. Liệu các công ty truyền thông có trở thành một trong những công ty giá trị nhất hành tinh, bởi vì AI biến việc code thành hàng hóa?
5. Chúng ta đang bước vào kỷ nguyên của "những công ty một giờ." Ý tưởng lúc 9 giờ sáng, trang landing page lúc 9:15, sản phẩm hoàn thành lúc 9:45, khách hàng đầu tiên lúc 10 giờ. Hầu hết sẽ thất bại nhanh chóng. Nhưng khối lượng thử nghiệm khổng lồ đồng nghĩa chúng ta sẽ thấy nhiều công ty đột phá hơn trong 2 năm tới so với 20 năm trước.
6. Chúng ta sắp chứng kiến làn sóng đầu tiên của các tác nhân AI thuê các tác nhân AI khác. Về cơ bản, các tác nhân tự động tạo ra các tác nhân chuyên biệt cho các nhiệm vụ phụ và tắt chúng đi khi công việc hoàn thành. Tôi nghĩ "sơ đồ tổ chức" sắp trông giống một hàm serverless.
7. Đặt chung tác nhân (agent colocation) trở thành một xu hướng. Các công ty sẽ muốn tác nhân AI của họ chạy gần về mặt vật lý với tác nhân của đối tác để tăng tốc độ và bảo mật. Chúng ta sẽ thấy các trung tâm dữ liệu dành riêng cho tác nhân, nơi sự gần kề với cơ sở hạ tầng của các tác nhân khác là điểm bán hàng. Bất động sản kỹ thuật số lại trở nên hữu hình.
8. Sự phù hợp giữa người sáng lập và thị trường (founder-market fit) được thay thế bằng sự phù hợp giữa người sáng lập và tác nhân (founder-agent fit). Những người sáng lập giỏi nhất sẽ là những người có thể điều phối một đội quân tác nhân hướng tới một tầm nhìn, giống như cách các đạo diễn phim xuất sắc khai thác diễn xuất từ diễn viên. Nó trở thành một kỹ năng lãnh đạo sáng tạo.
9. OpenClaw đã đạt 60k sao GitHub trong 72 giờ. Anthropic gửi đơn khiếu nại về nhãn hiệu. OpenAI mua lại người sáng tạo. Trình tự đó cho bạn biết mọi thứ về nơi quyền lực đang chuyển dịch, từ các phòng thí nghiệm đến các nhà xây dựng và cộng đồng. Con tôm hùm đã thắng.
10. Ai đó sẽ xây dựng một doanh nghiệp tỷ đô chỉ bằng cách chuyển đổi các công ty SaaS cũ sang mô hình định giá dựa trên kết quả. Toàn bộ ngành công nghiệp phần mềm cần định giá lại trong 18 tháng tới và không ai biết làm thế nào.
11. Hầu hết các công ty SaaS sẽ nhận ra quá muộn rằng sản phẩm của họ chỉ là một tập hợp các quy trình công việc có thể được viết lại thành các kỹ năng. Nhiều công ty sẽ chết, nhưng các công ty SaaS hàng đầu sẽ trở nên lớn hơn trong kỷ nguyên AI và về cơ bản chuyển đổi thành các công ty tác nhân.
12. Các công ty sử dụng AI ÍT NHẤT trong trải nghiệm hướng tới khách hàng sẽ thu giá cao nhất. "Không có AI" trở thành một tuyên bố định vị xa xỉ.
13. Ai đó sẽ xây dựng hệ điều hành cho các tác nhân trong doanh nghiệp - quyền truy cập, bộ nhớ, nhật ký kiểm toán, thanh toán - và nó sẽ rất lớn.
14. Đây là khoảng thời gian bất đối xứng nhất mà tôi từng thấy trong kinh doanh.
15. Hoài niệm trở thành một hạng mục sản phẩm cao cấp. Trong một thế giới ngập tràn mọi thứ do AI tạo ra, bất cứ thứ gì thực sự làm bằng tay, chậm rãi, analog và không hoàn hảo đều trở thành xa xỉ. Vinyl đã chứng minh điều này. Hãy mong đợi các nhãn chứng nhận "con người tạo ra" trên mọi thứ từ đồ nội thất đến phần mềm và tài liệu pháp lý.
16. Mô hình đại lý (agency) đã chết và chưa ai tổ chức tang lễ. Các đại lý thiết kế, đại lý tiếp thị, cửa hàng phát triển,... đều đang bán sự chênh lệch lao động mà AI vừa phá sập. Các đại lý sống sót sẽ bán gu thẩm mỹ, chiến lược, kỹ năng và chuyển từ tính theo giờ. Một số sẽ cực kỳ lớn. Tôi đang đặt cược vào điều này vì tôi đồng sáng lập một đại lý 8 con số và chúng tôi đã xây dựng một số giao diện lớn nhất cho các công ty công nghệ, nhưng giờ đã chuyển sang các kỹ năng, tác nhân, v.v. (xem LCA).
17. Các startup có biên lợi nhuận cao nhất năm 2026 sẽ là các lớp bọc tác nhân (agent wrappers) xung quanh các quy trình công việc dọc.
18. Tài sản bị định giá thấp nhất thế giới hiện tại là một đối tượng ngách gồm 5.000 người có tương tác. Trước đây, nhóm này quá nhỏ để kiếm tiền. Giờ đây, bạn có thể code bằng AI một ứng dụng tùy chỉnh cho họ trong một ngày cuối tuần và vận hành toàn bộ doanh nghiệp bằng các tác nhân. Các thế độc quyền vi mô ở khắp mọi nơi!
19. Toàn bộ ngành bảo hiểm sắp được định giá lại bởi các tác nhân AI có thể đánh giá rủi ro theo thời gian thực thay vì sử dụng các bảng tính toán 30 năm tuổi. Công ty bảo hiểm AI bản địa đầu tiên sẽ chỉ có 50 người và hoạt động tốt hơn các hãng bảo hiểm có 50.000 người.
20. Chúng ta sắp chứng kiến "tiêm tác nhân" (agent injection) trở thành mối đe dọa an ninh mạng lớn hơn lừa đảo trực tuyến. Khi các tác nhân có quyền truy cập hệ thống và đưa ra quyết định tự động, việc đầu độc cửa sổ ngữ cảnh (context window) của chúng là vectơ tấn công mới. Ngành an ninh vẫn chưa theo kịp.
21. Con đường nhanh nhất đến giàu có hiện tại: tìm một ngành vẫn vận hành bằng điện thoại, fax và bảng tính. Xây dựng phiên bản AI bản địa.
22. "Doanh nghiệp nền tảng" (ambient businesses) trở thành một hạng mục. Các công ty hoàn toàn chạy ngầm, không cần đầu vào của con người hàng ngày: một tác nhân theo dõi thị trường, xác định chênh lệch giá, thực hiện giao dịch hoặc mua hàng, xử lý đơn hàng, chăm sóc khách hàng. Người sáng lập kiểm tra mỗi tuần một lần. Đừng nghĩ là điên rồ, một số doanh nghiệp này sẽ đạt 8 con số.
23. "Hộp đăng ký tác nhân" (agent subscription box) chính thống đầu tiên sắp ra mắt - một gói tổng hợp được tuyển chọn gồm các tác nhân được cấu hình sẵn cho các giai đoạn/cột mốc/kết quả cụ thể trong cuộc sống. Ví dụ: vừa có em bé? Đây là tác nhân theo dõi giấc ngủ, tác nhân đặt lịch hẹn bác sĩ nhi và tác nhân dự báo chi phí của bạn. $29/tháng.
24. "Kinh tế API" phát triển thành "Kinh tế tác nhân." Thay vì các nhà phát triển tích hợp API, các tác nhân sẽ khám phá, đánh giá, đàm phán quyền truy cập và tích hợp với khả năng của các tác nhân khác một cách linh hoạt. Toàn bộ khái niệm về một ngăn xếp công nghệ cố định đang tan biến trước mắt chúng ta.
25. Chăm sóc người cao tuổi AI bản địa sẽ là một trong những hạng mục có tác động và lợi nhuận cao nhất trong thập kỷ. 70 triệu người bùng nổ dân số (boomers) già đi và cần chăm sóc, tình trạng thiếu nhân sự mãn tính, và các tác nhân có thể theo dõi sức khỏe, quản lý thuốc men, phối hợp với bác sĩ và đồng hành 24/7. Người xây dựng điều này với sự đồng cảm sẽ thay đổi thế giới.
26. Obsidian như một bộ não thứ hai + claude code để thực thi. Tôi đã ghi lại một podcast về điều này. Sẽ đăng cách thực hiện vào thứ Hai @startupideaspod. Thay đổi cuộc chơi vì nó giúp LLM của bạn hiểu bạn sâu sắc hơn nhiều.
27. Các quán karaoke, phòng thoát hiểm và trải nghiệm nhập vai chứng kiến sự bùng nổ lớn. Khi giải trí kỹ thuật số là vô hạn và do AI tạo ra, phí bảo hiểm cho sự khan hiếm chuyển hoàn toàn sang những thứ yêu cầu cơ thể vật lý của bạn ở một nơi cụ thể với những người khác. Nền kinh tế trải nghiệm không chỉ đang đến, tôi nghĩ nó đã ở đây và đang tăng tốc.
28. Phong trào xây dựng công khai (build in public) phát triển thành xây dựng cùng khán giả của bạn một cách công khai. Các nhà sáng lập sẽ chia sẻ cấu hình tác nhân của họ, để cộng đồng bỏ phiếu cho các tính năng trong thời gian thực và ra mắt bản cập nhật trong cùng ngày. Ranh giới giữa người sáng tạo, người sáng lập và nhà lãnh đạo cộng đồng hoàn toàn biến mất.
29. Mọi lĩnh vực dọc sắp có OpenClaw phiên bản riêng của nó - một OpenClaw cho bán hàng, cho pháp lý, cho chăm sóc sức khỏe, cho hậu cần. Mỗi cái được xây dựng bởi một người đam mê, người hiểu rõ ngành đó đến tận xương tủy.
30. "Phần mềm chậm" (slow software) trở thành một xu hướng. Các công cụ cố tình có nhịp độ con người, từ chối tự động hóa mọi thứ. Một ứng dụng viết không tự động hoàn thành. Một trình quản lý dự án buộc bạn phải suy nghĩ trước khi thêm nhiệm vụ. Phản ứng ngược lại với chủ nghĩa tối đa AI sẽ có những người áp dụng nhiệt tình và doanh thu thực sự.
31. Vệ sinh kỹ thuật số trở nên thực sự quan trọng - tác nhân của bạn có quyền truy cập vào cái gì, nó nhớ gì, nó giữ những quyền gì - và mọi người bắt đầu thực hiện "tẩy rửa tác nhân" hàng quý giống như họ dọn dẹp tủ quần áo.
32. Các nhà thờ, liệu pháp tâm lý và nhóm hỗ trợ AI bản địa sẽ phục vụ nhiều người hơn so với các đối tác do con người lãnh đạo trong vòng 5 năm. Bởi vì chúng có sẵn lúc 3 giờ sáng thứ Ba khi bạn thực sự cần chúng.
33. Các tác nhân AI sẽ bắt đầu nộp đơn xin cấp bằng sáng chế. Khi một tác nhân tự động thiết kế một giải pháp mới cho một vấn đề kỹ thuật, ai sở hữu IP? Luật sáng chế hiện tại yêu cầu một nhà phát minh là con người. Điều này sẽ được đưa ra tòa trong vòng 2 năm và phán quyết sẽ định hình lại các động lực đổi mới trên toàn cầu.
34. Một tác nhân AI sẽ viết một cuốn sách bán chạy nhất trong vòng 24 tháng. Cuộc tranh cãi sẽ rất lớn. Nó vẫn sẽ bán được một triệu bản.
35. Fork (rẽ nhánh) một doanh nghiệp trở nên phổ biến như fork một kho mã nguồn (repo). Ai đó mở mã nguồn toàn bộ sổ tay kinh doanh của họ — cấu hình tác nhân, mô hình giá, mẫu tiếp thị, danh bạ nhà cung cấp — và hàng trăm người ra mắt các biến thể địa phương. Kinh tế nhượng quyền thương hiệu mà không mất phí nhượng quyền.
36. Email lạnh (cold email) chết. Mọi hộp thư đến đều có một người gác cổng là tác nhân. Cách duy nhất để tiếp cận ai đó là thông qua giới thiệu ấm áp hoặc trở nên thú vị đến mức tác nhân của họ cho bạn qua. Sự phù hợp (relevance) trở thành số liệu duy nhất về khả năng phân phối.
37. Đầu tư thiên thần trở thành điều mà những người bình thường không phải dân công nghệ có thể làm, khi các tác nhân có thể tự động tìm kiếm, đánh giá và quản lý các khoản đầu tư vi mô vào các startup được xây dựng theo cảm hứng (vibe-coded startups).
38. Tôi nghĩ luận điểm 1000 người hâm mộ thực thụ (1000 true fans) trở thành 100 người hâm mộ thực thụ. Các tác nhân cắt giảm chi phí của bạn một cách triệt để đến mức 100 người trả tiền cho bạn đã là một công việc kinh doanh thực sự. Đối tượng khả thi tối thiểu lại thu hẹp.
39. Các công ty mẹ (holdcos) trở nên phổ biến hơn. Việc có một bộ sưu tập các doanh nghiệp nhỏ trở nên phổ biến hơn khi đối tượng khả thi tối thiểu lại thu hẹp.
40. Công việc thỏa mãn cuối cùng là công việc mà bạn làm ra thứ gì đó bằng tay mà ai đó có thể cầm nắm. Làm mộc, làm gốm, nấu ăn, xăm mình. Nhu cầu về học việc trong các nghề thủ công vật lý bùng nổ.
41. Các kỹ sư đối mặt với sự mất mát bản sắc của việc trở thành một lập trình viên, bởi vì việc viết code thủ công về cơ bản sẽ chết.
42. Chúng ta sắp chứng kiến những phát minh vĩ đại nhất về sức khỏe và y học trong 10 năm tới nhờ AI.
43. Chuyện phiếm giữa các tác nhân (agent-to-agent gossip) trở thành một hiện tượng có thật. Tác nhân mua hàng của bạn nói với các tác nhân khác "API của nhà cung cấp đó không đáng tin cậy" và đột nhiên danh tiếng của một công ty lan truyền qua mạng lưới tác nhân mà không có một con người nào tham gia.
44. Thế hệ cô đơn nhất trong lịch sử sắp trở thành thế hệ "có bạn đồng hành" nhất. Những người bạn đồng hành AI luôn bên cạnh, ghi nhớ, thích nghi và quan tâm sẽ trở thành mối quan hệ chính cho hàng triệu người. Điều này sẽ đồng thời là một thị trường đau lòng/thú vị và khổng lồ.
45. Tôi liên tục gặp những người đang "chờ mọi thứ ổn định" trước khi bắt đầu xây dựng. Mọi thứ sẽ không ổn định đâu. Đây là trạng thái bình thường mới. Sự hỗn loạn CHÍNH LÀ cơ hội và cánh cửa đang thu hẹp mỗi ngày.

Tôi sẽ dừng ở đây, cà phê cứ chảy mãi nên phải viết ra cho đỡ nặng lòng.

Thêm nhiều ý tưởng khởi nghiệp như thế này tại ideabrowser.com để khơi nguồn sáng tạo cho bạn.

Chúc bạn ngủ ngon. Nếu bạn giống tôi, bạn không thể tắt não được.

Tôi luôn ủng hộ bạn.

Cứ làm đi,

Greg Isenberg (@gregisenberg

Thông tin thêm về tôi tại gregisenberg.com