Giới thiệu
Đã khá lâu rồi tôi chưa làm một bài phân tích chuyên sâu, nên tôi nghĩ đã đến lúc bắt tay vào một bài mới. Tôi đã hỏi cộng đồng của chúng tôi xem nên mổ xẻ doanh nghiệp nào, và Rocket Lab đã dẫn đầu với 50% số phiếu bầu.
Rocket Lab là một trong những cái tên mà tôi đã âm thầm theo dõi từ bên lề suốt một thời gian dài. Có lẽ cũng hơn một năm rồi, nhưng tôi chưa từng xuống tiền mở vị thế. Tôi thực sự thích những gì công ty này đang xây dựng, nhưng lại không thể tự thuyết phục bản thân trả cái giá mà thị trường đang đòi hỏi.
Nhưng hôm nay là thời điểm tuyệt vời để đánh giá lại, khi cổ phiếu này đã giảm 60% so với đỉnh cũ.
Những câu hỏi tôi muốn giải đáp trong bài phân tích chuyên sâu này:
- Điều gì tạo nên sức mạnh của Rocket Lab và họ khác biệt ra sao so với "ông anh lớn" SpaceX?
- Mức định giá hiện tại có đủ hấp dẫn so với những gì thị trường đang phản ánh vào giá cổ phiếu hay không?
Điều khiến tôi thấy thú vị nhất ở Rocket Lab là cách họ có thể cùng tồn tại song song với một gã khổng lồ như SpaceX. Không chỉ vậy, Rocket Lab còn đang phát triển cực kỳ mạnh mẽ. Tăng trưởng doanh thu ấn tượng, họ đang có những bước tiến lớn để trở thành một doanh nghiệp vũ trụ toàn diện (full stack), và trên hết, họ có một nhà lãnh đạo đầy tầm nhìn.
Hãy cùng đi sâu vào chi tiết, bắt đầu bằng việc nhìn lại hành trình khởi nguồn của mọi thứ.
1 - Sứ mệnh của Rocket Lab
Rocket Lab tự định vị mình là một công ty vũ trụ toàn diện (end-to-end). Nói một cách thực tế, họ muốn xóa bỏ mọi rào cản giữa khâu thiết kế một sứ mệnh vũ trụ và việc vận hành nó trên quỹ đạo. Dù vệ tinh và tàu vũ trụ hiện chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu doanh thu, công ty vẫn cung cấp sản phẩm xuyên suốt chuỗi giá trị vũ trụ rộng lớn hơn: linh kiện, tàu vũ trụ, dịch vụ phóng, thử nghiệm siêu vượt âm và vận hành sứ mệnh.
Câu chuyện của Rocket Lab bắt đầu từ một ý tưởng đơn giản: các tải trọng nhỏ đôi khi cần một tên lửa dành riêng cho chúng. Từ đó, công ty đã mở rộng ra toàn bộ hệ sinh thái vũ trụ. Từ dịch vụ phóng cho đến các ứng dụng không gian. Mảng ứng dụng là mảnh ghép mới nhất được bổ sung thông qua thương vụ mua lại Iridium. Tôi sẽ nói rõ hơn về điều này ở phần sau.
*
Lưu ý: *Tải trọng (payload) là hàng hóa, thiết bị hoặc dụng cụ cụ thể được tên lửa hay tàu vũ trụ mang theo nhằm hoàn thành mục tiêu chính của một sứ mệnh.*
2 - Câu chuyện khởi nguồn
Peter Beck sáng lập Rocket Lab tại New Zealand vào năm 2006. Ý tưởng của ông không phải là chế tạo ra tên lửa lớn nhất thế giới. Mà là có những loại tải trọng coi trọng yếu tố lịch trình, quỹ đạo và khả năng kiểm soát sứ mệnh đến mức sẵn sàng chi trả cho một chuyến phóng tên lửa riêng biệt.
Tầm nhìn của ông là xây dựng một công ty vũ trụ toàn diện, hoạt động như một "điểm đến duy nhất" trọn gói. Thay vì chỉ tập trung vào việc phóng tên lửa, ông muốn kiểm soát mọi mắt xích trong chuỗi cung ứng hàng không vũ trụ.
Rocket Lab chạm tới không gian với Atea 1 vào năm 2009, công bố dòng tên lửa Electron vào năm 2014 và đưa Electron lên quỹ đạo thành công vào tháng 1 năm 2018. Tính đến nay, họ đã hoàn tất 96 lần phóng Electron thành công, và mẫu tên lửa chủ lực thế hệ mới Neutron dự kiến sẽ có chuyến bay đầu tiên vào cuối năm 2026.
Nhìn lại chặng đường đã qua, Rocket Lab đã tận dụng cả chiến lược mua lại lẫn năng lực kỹ thuật nội bộ để tiến vào mảng linh kiện vệ tinh, nền tảng tàu vũ trụ và vận hành sứ mệnh, dần dần phủ sóng khắp toàn bộ chuỗi giá trị.
3 - Rocket Lab giải quyết vấn đề gì?
Tôi muốn dành chút thời gian để làm rõ Rocket Lab thực sự giải quyết vấn đề gì cho khách hàng, bởi điều này sẽ giúp bạn hiểu sâu hơn về mô hình kinh doanh của họ.
Hãy hình dung thế này: một vệ tinh có phần tải trọng, chẳng hạn như camera hoặc thiết bị liên lạc. Bao bọc xung quanh nó là khung tàu vũ trụ, đảm nhận việc cấp nguồn, giữ hướng chính xác và liên lạc với mặt đất. Sau đó, khách hàng cần một dịch vụ phóng để đưa vệ tinh vào đúng quỹ đạo, cùng đội ngũ nhân sự có khả năng vận hành sứ mệnh. Rocket Lab chính là đối tác sứ mệnh mà bạn có thể tìm đến cho mọi nhu cầu đó.
Vì sao tính tích hợp lại quan trọng
Bạn có thể xem một sứ mệnh vệ tinh như một chuỗi liên kết. Tải trọng mang theo hàng hóa thực tế, tàu vũ trụ cung cấp năng lượng và khả năng điều khiển, dịch vụ phóng đưa nó vào đúng quỹ đạo, còn khâu vận hành sứ mệnh giúp nó hoạt động ổn định. Chỉ cần một mắt xích yếu kém cũng có thể làm trì hoãn hoặc phá hỏng giá trị của toàn bộ hệ thống xung quanh.
Chiến lược của Rocket Lab là thâu tóm mọi mắt xích trong chuỗi đó. Hãy nghĩ đến việc sửa nhà. Thuê thợ điện, thợ ống nước và thợ mộc rẻ nhất có thể giúp bạn tiết kiệm từng báo giá riêng lẻ. Nhưng bù lại, bạn sẽ phải tự mình quản lý và đôn đốc từng người. Một nhà thầu chính uy tín sẽ tốn kém hơn, nhưng đổi lại, chỉ một bên duy nhất chịu trách nhiệm cho thành quả cuối cùng.
Rocket Lab muốn trở thành nhà thầu tổng đó cho các sứ mệnh vũ trụ.
4 - Rocket Lab so với SpaceX
Khi tìm hiểu về Rocket Lab, tôi luôn thắc mắc làm sao họ có thể sống khỏe bên cạnh SpaceX, và thực chất hai bên hơn kém nhau ở điểm nào. Câu trả lời cốt lõi là họ nhắm đến những nhóm khách hàng và kịch bản sử dụng khác nhau. Rocket Lab là chuyên gia ngách, còn SpaceX là tay chơi đa năng.
Đọc tiếp toàn bộ bài phân tích chuyên sâu (Miễn phí)
Tôi có sử dụng một vài bảng so sánh giữa Rocket Lab và SpaceX, nhưng X không hỗ trợ tính năng này trong trình soạn thảo bài viết. Bạn có thể đọc bản đầy đủ tại đây: https://www.investingvisuals.io/rocketlab-deep-dive/ Bài viết còn bao gồm 8 chương khác, đề cập đến danh mục sản phẩm, thương vụ mua lại Iridium, tình hình tài chính, định giá, rủi ro và góc nhìn cá nhân của tôi về cổ phiếu này.
