Các doanh nghiệp đang thiếu một "chế độ tư duy".
Quy trình giúp doanh nghiệp tái sử dụng các quyết định về cách thức thực hiện công việc. Nhờ đó, mọi người có thể hành động mà không cần phải xem xét lại từng giả định mỗi lần bắt tay vào việc. Quy trình của một công ty vẫn có thể tiếp tục vận hành ngay cả khi những giả định đằng sau các quyết định đó không còn đúng nữa.
AI và agent (tác nhân AI) đang thay đổi bài toán kinh tế của việc đưa ra quyết định mới cũng như đánh giá lại các quyết định cũ. Những công việc trước đây quá tốn kém để mở ra làm lại thì nay có thể được xem xét thường xuyên như một phần của hoạt động hàng ngày, dựa trên những gì doanh nghiệp học được theo thời gian thực.
@Konstantine Buhler đã chỉ ra cơ hội kinh tế này trong The Cognitive Revolution:
Hầu hết các vấn đề trên Trái Đất hiện nay đều chưa được ai nghĩ tới, bởi vì việc suy nghĩ rất tốn kém.
Đó là một cơ hội lớn hơn nhiều so với việc hoàn thành công việc hôm nay nhanh hơn. Giờ đây, một công ty có thể đào sâu một vấn đề lặp đi lặp lại mà trước đây chưa bao giờ đủ lý do để lập dự án, so sánh thêm nhiều cách phục vụ khách hàng, hoặc cung cấp một dịch vụ mà chi phí trước kia khiến nó trở nên bất khả thi. Khi chi phí cho các công việc trí óc rẻ hơn, phạm vi những việc đáng để thử nghiệm sẽ được mở rộng. Tuy nhiên, điều này cũng khiến việc tạo ra những bản phân tích chẳng ai cần trở nên dễ dàng hơn.
Việc lựa chọn nên dồn năng lực đó vào đâu giờ đây trở thành một phần của công tác quản lý. Một quyết định quan trọng có thể cần được nghiên cứu kỹ lưỡng hơn nhiều; trong khi một quyết định thường nhật có thể chẳng cần thêm phân tích nào. Thước đo hữu ích duy nhất là liệu nỗ lực đó có làm thay đổi quyết định hay cải thiện kết quả hay không.
Tôi hình dung về một Thinking Company (Công ty Tư duy) như một tổ chức được xây dựng để đưa ra những lựa chọn đó, thực thi chúng đến cùng và dùng kết quả thu được để cải thiện công việc về sau. Cả con người lẫn agent đều đóng góp vào năng lực này. Công ty sẽ giỏi hơn trong việc quyết định điều gì đáng được chú tâm, đồng thời cũng giỏi hơn trong việc thực hiện những gì mình đã quyết định.
Việc thiết kế mô hình này bắt đầu từ một cam kết kinh doanh. Điều gì cần trở thành sự thật đối với khách hàng hoặc đối với chính công ty? Công việc đòi hỏi bối cảnh và năng lực nào? Ai là người hành động, và ai chịu trách nhiệm cho hệ quả? Cách sắp xếp có thể là một quy trình lặp lại, một đội ngũ cố định hoặc một nhóm được tập hợp chỉ để giải quyết một câu hỏi hóc búa. Không có lý do gì buộc mọi đáp án đều phải rập khuôn theo một bản mô tả công việc.
Hãy thử hình dung một doanh nghiệp liên tục phải tìm nguồn hàng thay thế vì nhà cung cấp giao trễ. Việc phản ứng nhanh với một chuyến hàng trễ sẽ chẳng còn mấy ý nghĩa nếu bộ phận bán hàng vẫn hứa hẹn với khách một mốc thời gian mà bộ phận thu mua không thể đáp ứng. Trang bị cho mỗi phòng ban một trợ lý có thể đẩy nhanh vài đầu việc, nhưng mâu thuẫn cốt lõi kia thì vẫn y nguyên.
Một quy trình khác sẽ đối chiếu dữ liệu giao hàng thực tế với các giả định được dùng để đưa ra từng lời hứa. Agent có thể kết nối hồ sơ đó với chi phí mua hàng khẩn cấp và kiểm tra xem giả định lập kế hoạch ban đầu còn đúng không. Người phụ trách quy trình sau đó có thể điều chỉnh giả định, chọn nhà cung cấp khác hoặc chấp nhận sự đánh đổi hiện tại. Giá cả, độ tin cậy và chi phí lưu kho nhiều hơn đều ảnh hưởng đến lựa chọn này.
Nếu dữ liệu cho thấy cần kéo dài thời gian chuẩn bị hàng, người phụ trách quy trình phải thay đổi mốc thời gian mà bộ phận bán hàng báo giá cho khách. Sau đó, cả đội có thể kiểm tra xem các chuyến hàng có khớp với những cam kết mới này không. Các đơn hàng thông thường sẽ tự động áp dụng quy tắc mới mà không cần phê duyệt lại; còn những cam kết đặc thù có thể vẫn cần người có thẩm quyền quyết định.
Đây là lúc khái niệm "gói công việc" trở nên linh hoạt hơn. Một công việc là sự kết hợp giữa kiến thức, thời gian, năng lực thực thi, khả năng phán đoán cùng với trách nhiệm và quyền hạn. Giờ đây, một số yếu tố trong đó có thể được cung cấp tách rời nhau. Điều này cho chúng ta nhiều tự do hơn để thiết kế quy trình, nhưng cũng đặt lên vai chúng ta trách nhiệm xác định ai là người được phép cam kết thay doanh nghiệp và ai sẽ chịu trách nhiệm cho kết quả cuối cùng.
Chế độ tư duy chính là khả năng biến những phán đoán này thành một phần tự nhiên trong việc vận hành quy trình. Các công ty vốn dĩ vẫn luôn phân tích và cải tiến hoạt động của mình. Cơ hội mà agent mang lại là giảm bớt công sức cần thiết để làm việc đó đủ thường xuyên, ở đủ nhiều nơi, sao cho những câu hỏi giá trị không còn phải chờ đợi một sáng kiến đặc biệt nào đó mới được giải quyết. Bao gồm cả những câu hỏi mà đáp án của chúng có thể biện minh cho một dịch vụ hoặc phương thức vận hành hoàn toàn mới.
Cơ hội tương tự cũng đang mở ra thị trường dịch vụ. Các công ty AI có thể đảm nhận những việc mà trước đây khách hàng tự làm hoặc thuê ngoài từ một công ty dịch vụ. @JulienBek đã tóm gọn bước chuyển mình này trong Services: The New Software:
Copilot bán công cụ. Autopilot bán thành quả công việc.
Một công ty dịch vụ vốn dĩ đã bán thành quả công việc. Cơ hội của họ là thay đổi cách thức tạo ra thành quả đó. Dù khởi điểm là công ty phần mềm hay dịch vụ, họ vẫn phải chịu trách nhiệm cho kết quả cuối cùng. Bérenger Teboul-Danguin đã chỉ rõ sự khác biệt này trong Heartcore Insights:
Thứ khách hàng mua không chỉ là công việc, mà là một người chịu trách nhiệm cho công việc đó.
Công ty dịch vụ cũng có thể nâng cao năng lực thông qua chính quá trình triển khai. @JakeSaper và đội ngũ @emergencecap đã phát triển luận điểm này trong The AI-Native Services Playbook: công việc đã hoàn thành phải giúp cải thiện năng lực thực thi cho những dự án tương lai. Một sự điều chỉnh từ chuyên gia sẽ đặc biệt giá trị nếu công ty hiểu được lý do cần phải sửa và biến bài học đó thành một phương pháp có thể áp dụng lại. Nhờ vậy, đội ngũ tiếp theo sẽ bớt đi phần việc phải mày mò tìm lại từ đầu.
Đó là một viễn cảnh kinh tế hoàn toàn khác so với việc cứ hễ nhu cầu tăng là lại tuyển thêm người. Nó phụ thuộc vào việc những cải tiến đã được kiểm chứng có thể tồn tại độc lập bên ngoài dự án gốc. Thông tin của khách hàng vẫn được bảo mật trong phạm vi của họ; còn các phương pháp tái sử dụng thì vẫn liên tục được hoàn thiện. Phần lợi ích thu được phải còn dư ra sau khi trừ đi công sức kiểm tra chất lượng, vận hành hệ thống và duy trì tiêu chuẩn. Bản thân một kho lưu trữ khổng lồ không hề làm tăng năng lực triển khai.
Tại The Thinking Company, quy trình chính là đơn vị chuyển đổi. Chúng tôi bắt đầu từ kết quả mà doanh nghiệp cần, rồi lần ngược lại xem những gì phải thay đổi để đạt được điều đó. Quá trình này có thể liên quan đến các quyết định và công việc rải rác ở nhiều phòng ban; việc đẩy nhanh một đầu việc đôi khi chỉ đơn giản là dời nút thắt cổ chai sang chỗ khác. Các nhân sự cấp cao và agent phối hợp với nhau trong khâu nghiên cứu, thiết kế và triển khai để thay đổi toàn bộ quy trình. Khách hàng khi kết thúc dự án sẽ có trong tay một quy trình hoạt động trơn tru mà chính đội ngũ của họ có thể vận hành và cải tiến.
Runstate là sản phẩm đứng sau niềm tin của chúng tôi rằng TTC có thể vươn tầm thành một công ty ngang ngửa nhóm Big Four nhưng với số lượng nhân sự ít hơn rất nhiều. Chúng tôi xây dựng nó để agent có thể đảm nhận những phần việc chuyển đổi mang tính thực chất, từ khâu khảo sát vấn đề kinh doanh cho đến việc hỗ trợ đưa một quy trình mới vào vận hành. Các nhân sự cấp cao vẫn là người chịu trách nhiệm cho các quyết định và kết quả cuối cùng.
Mỗi cải tiến trên Runstate đều phải giúp các đội ngũ của chúng tôi mang lại nhiều giá trị hơn qua các dự án. Chúng tôi có thể đầu tư vào sản phẩm để mở rộng năng lực của công ty, trong khi agent gánh vác nhiều phần việc hơn. Nhờ đó, ngân sách chuyển đổi hiện tại của khách hàng có thể tạo ra những thay đổi mang tính đột phá hơn, và những dự án trước đây quá đắt đỏ để triển khai nay đã trở nên khả thi.
Lợi ích dành cho khách hàng không chỉ dừng lại ở chi phí dự án. Nếu việc rà soát và thay đổi một quy trình tốn ít chi phí hơn, công ty có thể thực hiện việc đó thường xuyên hơn mỗi khi nhu cầu, chi phí và kỳ vọng của khách hàng thay đổi. Điều này mở ra cho TTC một thị trường chuyển đổi liên tục, được hậu thuẫn bởi chính sản phẩm mà chúng tôi không ngừng đầu tư giữa các dự án.





