Mọi founder mà tôi biết đều từng mất một thương vụ chỉ vì một quyết định mà họ chưa bao giờ đưa ra. Và nếu bạn là một founder đang đọc bài này, bạn biết tôi đang nói sự thật.
NFX đã bàn rất nhiều về điều này, và họ hiểu rõ cuộc chơi — một startup chỉ có duy nhất một lợi thế thực sự so với phần còn lại. Đó là tốc độ. Bạn có thể ra quyết định nhanh hơn và dừng lại nhanh hơn, bởi vì không có ủy ban tuân thủ, không có lớp quản trị nào, cũng chẳng có gã nào ngồi ở vị trí đó suốt bốn thế kỷ và quan tâm đến bữa trưa hơn là sự tiến bộ, chen giữa bạn và quyết định đó.
Nếu ai đó muốn thử một kênh mới, cứ thử. Ai đó muốn test một tính năng, cứ test. Nếu thất bại, tắt nó đi.
Ừ ừ, ai cũng biết điều này rồi.
NHƯNG các founder vẫn tự làm mình chậm lại, và lý do là tâm lý sợ mất mát. Bản năng của chúng ta là lo lắng về những gì có thể mất nhiều hơn là những gì có thể đạt được, và sự chênh lệch đó biểu hiện thành sự nghi ngờ. Chính sự nghi ngờ khiến người ta không dám nhảy khỏi máy bay — thứ mà theo thống kê còn an toàn hơn cả quãng đường lái xe ra sân bay*. Một giọng nói nhỏ vang lên rằng dù có thể không bung, hoặc người hướng dẫn buộc sau lưng bạn có thể chẳng biết mình đang làm gì. Họ biết chứ. Nhưng giọng nói đó vẫn ở đấy.
Giọng nói ấy là bản năng sinh tồn. Một founder không có nó sẽ tuyển dụng và chạy quảng cáo vô tội vạ, rồi "chết ngạt" trong khói từ đống tiền bị đốt cháy chỉ trong vòng một năm. Vấn đề nằm ở cách chúng ta đối xử với nó: chúng ta coi sự nghi ngờ là lý do để chờ đợi, trong khi thứ duy nhất giải quyết được nó là hành động.
Cách đây không lâu, tôi ở một startup đang tăng trưởng cực nhanh (vào thời điểm đó) nhờ doanh thu từ dịch vụ tài chính, và suốt nhiều tháng trời, chúng tôi tranh luận xem có nên mở rộng sang các ngành khác hay không. Chúng tôi lo nó sẽ gây xao nhãng, lo nó sẽ làm loãng đi những gì đang hiệu quả. Chúng tôi cãi nhau trong mọi cuộc họp ban lãnh đạo và chẳng giải quyết được gì. Mà vấn đề của những người thông minh là họ cực kỳ giỏi trong việc tạo ra những lý do hợp lý để KHÔNG làm gì cả. Cuối cùng, chúng tôi ngừng tranh luận và tấn công hai ngành cùng lúc. Chúng tôi thắng ở cả hai. Một trong những thương vụ đó lớn hơn bất cứ thứ gì chúng tôi từng chốt trước đây, và những lĩnh vực mà chúng tôi từng e dè lại chính là bệ phóng đưa toàn bộ doanh nghiệp lên một tầm cao mới. Không có chuyện gì xảy ra cả khi chúng tôi còn đang ngồi bàn tán về nó.
Điều tương tự cũng diễn ra với cá nhân tôi trong năm nay. Ai cũng bảo founder rằng vốn và khách hàng đều nằm ở Mỹ. Tôi biết điều đó. Nhưng tôi vẫn mất vài tuần loanh quanh luẩn quẩn… liệu sự xáo trộn đó có đáng không? Mình có bán được hàng cho doanh nghiệp Mỹ không? Nhà đầu tư Mỹ có coi trọng mình không? Cái tính hay châm biếm mọi thứ và sự khinh ghét sâu sắc với luật mang súng công khai của mình có khiến mình bị bắn chết không? Đó là những nỗi bất an tự nhiên và tôi không hề muốn đánh mất chúng. Cách duy nhất để biết chúng có thật hay không là phải đi. Vậy nên tôi đã đi. Đó là quyết định đúng đắn nhất tôi đưa ra trong năm nay.
Quy luật này đúng ở mọi nơi. Phân vân về một ứng viên? Quyết định đi.
Không chắc kênh này có phù hợp không? Cứ chạy thử.
Sợ rằng tắt một thứ gì đó sẽ gây hậu quả? Tắt nó đi.
Lo nhà đầu tư sẽ phớt lờ email chào hàng? Gửi đi.
Metaverse của Meta là một canh bạc tệ. Nhưng nó cũng được ngã ngũ chỉ trong hai năm, nhanh hơn nhiều so với những gì hầu hết các công ty làm được với các canh bạc sai lầm của họ.
Đây là bài test dành cho bạn: Ngay lúc này, hôm nay, bạn đang cân nhắc điều gì mà có thể đảo ngược lại trong vòng một tuần? Hãy ra quyết định. Nó có thể là quyết định tuyệt vời nhất bạn từng đưa ra. Còn nếu nó hóa ra thảm họa, bạn cũng chỉ mất một tuần.
Nếu bạn có một trợ lý ảo kết nối với các công cụ của mình, hãy hỏi thẳng nó: tôi đang phân vân điều gì mà thực ra chỉ cần quyết định là xong? Danh sách nó đưa ra sẽ làm bạn ngạc nhiên đấy.
Điều tệ nhất một nhà đầu tư có thể nói là "không". Điều tệ nhất một nhân sự có thể làm là nghỉ việc. Chẳng có gì trong số đó là chí mạng cả.
Sự nghi ngờ thì có.
*điều này gần như chắc chắn là sai, nhưng bạn hiểu ý tôi rồi đấy
