Sự hội tụ của các nguyên lý tài chính onchain mới và khả năng chú ý vô hạn của agent hứa hẹn tạo ra giá trị chưa từng có cho người tiêu dùng. Cuộc chiến giành quyền kiểm soát đã bắt đầu.
Hơn 1 nghìn tỷ USD doanh thu dịch vụ tài chính toàn cầu mỗi năm sẽ được đưa ra tranh giành vào năm 2030, và tăng lên 4 nghìn tỷ USD mỗi năm vào năm 2035. Mọi ngân hàng lớn, công ty môi giới, đơn vị thanh toán và doanh nghiệp tài sản số đều đang chạy đua để giành lấy một phần trong cuộc chiến quan trọng nhất về tiền tệ và giá trị mà chúng ta sẽ chứng kiến trong thời đại này.
Điều này đáng được chú ý nhiều hơn những gì nó đang nhận được.
Nó được xây dựng trên bốn yếu tố mà cho đến nay chưa từng cùng tồn tại, điều tôi đã trình bày trong bài OpEd có tựa đề "The agentic CFO in your pocket" (tạm dịch: Giám đốc tài chính agentic ngay trong túi bạn) trên CoinDesk vào tháng 5 vừa qua. Đó là stablecoin hoạt động như tiền mặt số luôn trực tuyến. Các tài sản thực (RWA) được token hóa bao gồm quỹ, cổ phiếu, hàng hóa và trái phiếu. Tài chính phi tập trung (DeFi) đóng vai trò lớp tài chính onchain có thể lập trình, nơi các tài sản đó được đưa vào vận hành. Và AI agent là lớp tự động hóa giúp quản lý tốt hơn đời sống tài chính của mọi nhà đầu tư.
Sự hội tụ này chính là vụ nổ lớn (big bang) của nền kinh tế. Mỗi lực lượng này vốn dĩ đã rất mạnh mẽ khi đứng riêng lẻ. Nhưng khi kết hợp lại, tài chính sẽ không còn hoạt động như một tập hợp các sản phẩm rời rạc nữa. Nó trở thành một vũ trụ tài chính agentic hoàn toàn mới, có thể liên tục khám phá, quyết định và hành động, tất cả thay mặt cho nhà đầu tư. Để lượng hóa tác động của sự chuyển đổi sắp tới này, nhóm của tôi đã xây dựng một mô hình về vũ trụ tài chính agentic đang hình thành. Mô hình này dự phóng tăng trưởng của ngành tài chính toàn cầu đến năm 2035 và xem xét cách mười lĩnh vực lớn có thể được định hình lại bởi áp lực giảm phí, sự gia nhập của các đối thủ mới, sự dịch chuyển thị phần và dòng chảy giá trị sang các agent cũng như hạ tầng giao dịch mới.
Mô hình của chúng tôi chỉ tập trung thuần túy vào hoạt động tài chính agentic, giai đoạn tiếp theo của cuộc cách mạng AI. Nó được xây dựng trên nền tảng tự động hóa liên quan đến trí tuệ nhân tạo suốt một thập kỷ qua, mà chúng tôi ước tính hiện đang thúc đẩy khoảng 3 đến 5% hoạt động người dùng trong ngành tài chính. Bài viết này tập trung vào giá trị tương lai sẽ được tạo ra bởi các agent khi hỗ trợ quản lý ngành tài chính cho cả tổ chức lẫn nhà đầu tư cá nhân.
Nền Kinh Tế Thâm Hụt Sự Chú Ý Gặp Gỡ Những Agent Siêu Tập Trung
Khoảng thời gian chú ý là một loại hàng hóa khan hiếm nhưng thường bị đánh giá thấp, chi phối nhiều kết quả tài chính. Chúng ta đang sống trong một xã hội thiếu hụt sự chú ý, đặc biệt là khi nói đến việc quản lý đời sống tài chính cá nhân. Khoảng trống này thường bị lấp đầy bởi những quảng cáo không mời mà đến, các đề xuất thuật toán, và quan trọng nhất là sự bỏ sót — thứ đã khiến nhà đầu tư cá nhân thiệt hại hàng trăm tỷ USD giá trị. Các agent thay đổi hoàn toàn phương trình đó.
Điều này có nghĩa là agent sẽ mang lại giá trị to lớn cho nhà đầu tư. Chúng sẽ buộc các nhà cung cấp dịch vụ tài chính phải cạnh tranh để đưa ra mức phí thấp nhất có thể cho các hoạt động ngân hàng, giao dịch và vay mượn. Chúng tôi ước tính rằng đến năm 2030, họ sẽ tiết kiệm thêm được tổng cộng 350 tỷ USD mỗi năm nhờ mức phí thấp hơn do các agent cạnh tranh triệt tiêu, và con số này dự kiến tăng lên 1,4 nghìn tỷ USD vào năm 2035. Nói cách khác, các agent sẽ xóa bỏ gần một phần tư tổng số phí trên toàn ngành tài chính toàn cầu vào năm 2035.
Áp lực giảm phí chỉ là điểm khởi đầu. Sau đó, chính những agent này sẽ giúp tiền của bạn sinh lời tối đa.
Hiện nay, các hộ gia đình Mỹ đang nắm giữ khoảng 15 nghìn tỷ USD trong tài khoản vãng lai, tiết kiệm và tiền gửi ngắn hạn, phần lớn trong số đó chỉ hưởng lãi suất bằng một phần nhỏ so với mức lãi suất thị trường tiền tệ hiện hành. Điều này khiến những người tiết kiệm cá nhân tại Mỹ mất ít nhất 180 tỷ USD tiền lãi mỗi năm mà họ không hề hay biết. Số tiền chỉ sinh lời bảy điểm cơ bản trong tài khoản vãng lai có thể đạt 3 đến 4% trong một quỹ thị trường tiền tệ. Một chứng chỉ tiền gửi (CD) kỳ hạn sáu tháng có thể đáo hạn và tự động chuyển về tài khoản gần như không có lãi, nằm im đó cho đến khi ai đó nhớ ra cần xử lý. Một agent thì không bao giờ quên. Agent có sự chú ý vô hạn và am hiểu tài chính toàn diện.
Nhưng agent không chỉ dừng lại ở việc tìm kiếm lãi suất tiết kiệm tốt hơn. Nó hiểu rõ mục đích của từng đồng đô la. Nó xây dựng danh mục đầu tư xoay quanh các mục tiêu ngắn hạn, trung hạn và dài hạn của bạn, liên tục theo dõi, tái cân bằng khi thị trường và hoàn cảnh của bạn thay đổi, đồng thời tận dụng các khoản lỗ thuế khi cơ hội xuất hiện. Agent cũng sẽ để mắt đến các khoản nợ của bạn. Nó theo dõi khoản thế chấp để xác định thời điểm nên trả trước và khi nào lãi suất giảm đủ để việc tái cấp vốn trở nên có lợi. Nó cũng sẽ chuyển số dư thẻ tín dụng để giảm chi phí vay hoặc tối đa hóa điểm thưởng tích lũy.
Lần đầu tiên, agent giúp mọi nhà đầu tư, bất kể quy mô tài khoản, nâng tầm hiểu biết tài chính của mình. Và điều này quan trọng hơn nhiều người nghĩ. Để tiến xa về mặt tài chính, bạn không chỉ cần tiếp cận được những tài sản và cơ hội tốt hơn. Bạn còn cần biết đặt câu hỏi đúng và hỏi đúng thời điểm.
Đây không phải là những tối ưu hóa rời rạc. Chúng là các phần của một đời sống tài chính duy nhất mà không ai có đủ thời gian để liên tục theo dõi hay thấu hiểu. Nhưng agent thay đổi điều đó. Agent không ngủ và không bị phân tâm. Nó có khả năng chú ý vô hạn và luôn tập trung thúc đẩy lợi ích tài chính của người mà nó phục vụ.
Cuộc Chiến Sử Thi Giành "Cờ Hiệu"
Cuộc chiến xem ai sở hữu các agent và ai sẽ tạo ra cũng như thu hoạch giá trị mới đã bắt đầu. Chiến trường vô cùng đông đúc, với sự góp mặt của những cái tên như Visa, Mastercard, Stripe, PayPal, Circle, Tether, Robinhood, Coinbase, Binance và nhiều đơn vị khác. Các định chế tài chính lớn nhất thế giới như JPMorgan, Citigroup, BlackRock, BNY, State Street và những ông lớn đương nhiệm khác đang theo dõi sát sao và vạch ra chiến lược cho trật tự tài chính mới này. Tất cả đều muốn chiếm lấy cùng một "cờ hiệu": sở hữu không gian nơi hàng nghìn tỷ agent sẽ giao dịch thay mặt cho hàng tỷ khách hàng toàn cầu.
Mức độ rủi ro và cơ hội trông có vẻ giống mọi cuộc cách mạng công nghệ trước đây. Nhưng quy mô lại ở một đẳng cấp hoàn toàn khác, bởi đây là cuộc chiến vì tương lai của tiền tệ. Ai sở hữu hạ tầng, người đó sở hữu agent, và do đó sở hữu khách hàng. Người chiến thắng sẽ thu phí trên mọi giao dịch, nhìn thấy mọi quyết định mà agent đưa ra, và định đoạt những sản phẩm nào agent được phép đề xuất cũng như quỹ nào sẽ nhận dòng tiền nhàn rỗi của bạn.
Các Nguyên Lý Onchain Và Hạ Tầng Mở Sẽ Giải Phóng Giá Trị Khổng Lồ
Để agent giúp tài sản của bạn sinh lời tối đa, nó cần những công cụ tài chính luôn trực tuyến mới. Những công cụ này đến từ stablecoin, tài sản thực được token hóa và các sàn thực thi DeFi, cùng chia sẻ một bộ hạ tầng blockchain có thể lập trình và luôn hoạt động. Agent cần nhìn thấy quyền sở hữu, giá cả, yêu cầu tài sản thế chấp và cơ hội cho vay trong cùng một môi trường. Nó phải có khả năng di chuyển stablecoin, thế chấp một tài sản token hóa, vay dựa trên tài sản đó và hoàn tất giao dịch mà không cần chờ nhiều bên trung gian đối chiếu các sổ cái riêng biệt. Những công ty như Aave và Morpho đang xây dựng lớp hạ tầng và ứng dụng cho hình thức vay và cho vay onchain này với các năng lực agentic.
Những nguyên lý onchain này mang lại siêu năng lực cho tài sản token hóa. Một cổ phiếu token hóa sẽ không còn nằm im lìm trong tài khoản môi giới. Nó sẽ được đem cho vay để tạo thêm thu nhập hoặc dùng làm tài sản thế chấp cho khoản vay ngắn hạn, giúp nhà đầu tư tiếp cận thanh khoản mà không cần bán ra. Trái phiếu và quỹ token hóa cũng trở thành tài sản thế chấp sinh lời. Stablecoin có thể chuyển sang thị trường cho vay khi nhu cầu cao, rồi quay về dạng tiền mặt khi nhà đầu tư cần thanh khoản. Một agent có thể theo dõi lãi suất, rủi ro và hệ quả thuế trên các thị trường này để quyết định khi nào nên giữ, cho vay, thế chấp vay hay di chuyển tài sản.
Chúng ta đang ở những hiệp đấu đầu tiên của quá trình đưa mọi thứ lên onchain, nhưng các tiêu chuẩn cho vũ trụ tài chính mới này đang được hình thành rất nhanh. Coinbase đã viết một tiêu chuẩn thanh toán vi mô stablecoin giữa máy với máy tên là x402 và mã nguồn mở nó. Hàng trăm triệu giao dịch thanh toán stablecoin giữa các agent đã được xử lý thông qua các mạng lưới onchain, bao gồm Base (mạng lưới dựa trên Ethereum của Coinbase) và Solana. Giao thức đăng ký agent phi tín nhiệm của Ethereum, ERC-8004, thiết lập một khung định danh có thể xác minh, cho phép các agent từ nhiều tổ chức khác nhau giao dịch mà không cần niềm tin song phương từ trước. Điều này mở đường cho các nền kinh tế agent mở, được quản lý bởi luật chơi chung thay vì một nhà vận hành nền tảng duy nhất. Hơn 10.000 agent đã đăng ký sử dụng chỉ trong vòng mười tuần.
Các giao dịch agentic này chủ yếu sẽ diễn ra ở nơi tập trung stablecoin, tài sản token hóa và thanh khoản DeFi, phần lớn nằm trong hệ sinh thái Ethereum. Ethereum đã lập kỷ lục mainnet với 3,6 triệu giao dịch trong một ngày vào tháng 4 năm 2026 và thường xuyên xử lý hơn 2 triệu giao dịch mỗi ngày suốt mùa hè, đồng thời mạng lưới này có hơn 200 triệu địa chỉ onchain với số dư dương.
Điều Gì Sẽ Đến Tiếp Theo
Trong những ngày tới, tôi sẽ chia sẻ thêm các bài viết khám phá những lực lượng đang định hình mô hình mới này và mức độ ảnh hưởng đối với cả người tiêu dùng lẫn các đối thủ trong ngành.
Một bài sẽ phác họa cuộc chiến giữa các ông lớn đương nhiệm và những kẻ thách thức trong nền kinh tế tài chính agentic, đánh giá ai đang có lợi thế vươn lên dẫn đầu. Một bài khác sẽ xem xét các nguyên tắc và hành lang an toàn cần thiết để cuộc cách mạng tài chính agentic này thành công trên nền tảng cởi mở và công bằng.
