Tài chính truyền thống, crypto và AI đang hội tụ để định hình lại hệ thống tài chính cũng như mối quan hệ của chúng ta với tiền bạc. Phần lớn các cuộc thảo luận tài chính gần đây tập trung vào cách tài chính và crypto phối hợp với nhau, hay cách hạ tầng crypto có thể hỗ trợ AI, nhưng bước chuyển mình lớn nhất sẽ đến từ sự kết hợp của cả ba trụ cột này. Theo chúng tôi, cuộc đại hội tụ đó sẽ thay đổi cả hạ tầng vận hành tài chính lẫn giao diện mà chúng ta sử dụng nó. Báo cáo Convergence đầu tiên của chúng tôi phân tích các nguyên thủy tài chính (financial primitives) đằng sau quá trình tiến hóa này, cùng những dữ kiện và con số về việc các tổ chức tài chính truyền thống (TradFi) đang ứng dụng công nghệ blockchain và AI. Mọi nhận định đều được trích dẫn nguồn cẩn thận.
Những con số tiêu biểu về quy mô của The Convergence.
Giới thiệu về The Great Convergence
Sự phát triển nhanh chóng của tài sản số song hành cùng đợt bùng nổ hiệu năng của các AI agent đã tạo nền tảng để làm rung chuyển hệ thống tài chính toàn cầu. Stablecoin và tài sản token hóa cho phép phần mềm chuyển tiền, thanh toán giao dịch và di chuyển tài sản thế chấp theo các quy tắc định trước, trong khi AI có thể hiểu được ý định của người dùng và điều phối những hoạt động đó xuyên suốt một hệ thống tài chính còn phân mảnh. Khi các năng lực này kết hợp lại, chúng tôi kỳ vọng agent sẽ trở thành giao diện tài chính chính của chúng ta: con người chỉ cần nói rõ mục tiêu muốn đạt được, thay vì phải tự tay thao tác từng dịch vụ.
Tài sản lập trình được (programmable assets) hiện đã đại diện cho những khối giá trị khổng lồ: vào ngày 23 tháng 9 năm 2026, RWA.xyz ghi nhận khoảng $306,3 tỷ vốn hóa thị trường stablecoin và $14,9 tỷ sản phẩm trái phiếu kho bạc Mỹ token hóa dạng phân tán \[4, 57]. Đây là thước đo giá trị đang lưu hành, còn thanh khoản phụ thuộc vào thị trường và cơ chế mua lại.
Bên cạnh việc ứng dụng tài sản số, các tổ chức tài chính cũng đang đặc biệt chú ý đến AI agent. Báo cáo Global AI in Financial Services 2026 của Cambridge cho thấy 52% công ty dịch vụ tài chính được khảo sát đang thử nghiệm hoặc triển khai agentic AI, dù chỉ 23% người tham gia đã tiến tới giai đoạn nâng cao hơn là mở rộng quy mô hoặc chuyển đổi cách sử dụng [[21]](https://www.jbs.cam.ac.uk/faculty-research/centres/alternative-finance/publications/2026-global-ai-in-financial-services-report/). Những phát hiện này cho thấy mức độ thử nghiệm đáng kể và một số triển khai thực tế, trong khi việc thực thi hoàn toàn tự động vẫn còn hiếm \[22,70].
Những ứng dụng thể chế đầu tiên của xu hướng hội tụ này nhiều khả năng sẽ gom ba năng lực trên vào các chiến lược xác định: TradFi cung cấp tài sản, lưu ký, phân phối và trách nhiệm pháp lý; tài chính phi tập trung (DeFi) giúp việc thực thi có thể lập trình và trạng thái tài chính trở nên minh bạch; còn AI agent diễn giải thông tin và điều phối các hành động cần thiết. Các trường hợp được xem xét trong báo cáo này bao gồm thanh toán trực tiếp, sử dụng tài sản thế chấp và AI doanh nghiệp, nhưng chưa đồng nghĩa với việc cả ba yếu tố đã vận hành đồng bộ ở quy mô tổ chức.
Quan điểm của Cambrian là tự động hóa trong giới hạn xác định sẽ mang lại lộ trình ứng dụng khả thi hơn trong ngắn hạn, bởi một tổ chức có thể dần mở rộng quyền hạn của agent khi nó chứng minh được hiệu suất ổn định trong phạm vi nhiệm vụ được giao. Năm phần tiếp theo sẽ phân tích cách xu hướng hội tụ này phát triển từ những ứng dụng đơn lẻ thành một hệ thống tài chính nơi agent điều phối dịch vụ giữa nhiều nhà cung cấp. Chúng tôi bắt đầu từ hạ tầng và bằng chứng sử dụng hiện tại, sau đó xem xét mức độ ủy quyền có thể trao cho agent cùng dữ liệu và cơ chế kiểm soát cần thiết. Cuối cùng, chúng tôi đánh giá điều này có thể thay đổi mối quan hệ giữa người dùng và nhà cung cấp dịch vụ tài chính ra sao, cũng như ý nghĩa của nó đối với các tổ chức, đội ngũ xây dựng và nhà phân bổ vốn.
1. Hạ tầng tài chính lập trình được
Vòng lặp hành động cốt lõi của AI agent diễn ra như sau: agent quan sát trạng thái liên quan, diễn giải mục tiêu và quyết định hành động, sau đó dùng các công cụ được phép để thực thi, rồi kiểm tra kết quả trước khi tiếp tục. Agent có thể điều phối tài chính của người dùng xuyên suốt nhiều nhà cung cấp thông qua phần mềm hành động thay họ. Làn sóng "tách rời" (unbundling) của fintech trong thập kỷ qua đã chia nhỏ dịch vụ tài chính thành các sản phẩm chuyên biệt, còn quá trình "gom lại" (rebundling) sau đó đưa chúng vào những nền tảng lớn hơn. Azeem Khan (@azeemk) của Forbes gắn kết diễn biến này với sự hội tụ của ngân hàng, fintech và hạ tầng tài sản số [[63]](https://www.forbes.com/sites/azeemkhan/2026/06/23/the-rebundling-of-finance-is-really-a-story-about-digital-assets/). Một agent có thể để người dùng nêu rõ mục tiêu kèm các ràng buộc, rồi tự điều phối những dịch vụ liên quan.
Từ góc nhìn con người, sự thay đổi nằm ở chỗ: thay vì chọn và thao tác từng dịch vụ tài chính, bạn sẽ giám sát kết quả của một quy trình trải dài qua nhiều dịch vụ. Trong kịch bản này, các lớp riêng lẻ của hệ thống vẫn tồn tại: ngân hàng vẫn giữ tài khoản, công ty quản lý quỹ vẫn chịu trách nhiệm về quỹ, môi giới vẫn khớp lệnh, và nếu phù hợp, blockchain sẽ ghi nhận giao dịch. Vai trò của agent là chuyển hóa ý định của người dùng thành chỉ thị mà mỗi nhà cung cấp được phép và có khả năng thực thi, nhờ đó quyền kiểm soát giao diện có thể thay đổi mà không làm các tổ chức nền tảng biến mất.
Mỗi hệ thống đóng góp gì cho The Convergence
Trụ cột
Đóng góp hiện tại
Yêu cầu của xu hướng hội tụ
TradFi
Vốn và tài sản tài chính, được hỗ trợ bởi lưu ký, quy định, phân phối, trách nhiệm pháp lý và cơ chế khiếu nại
Quy trình và dữ liệu tài chính lập trình được, có thể đọc và đối soát nhất quán giữa các nhà cung cấp
DeFi
Trạng thái quan sát được, thị trường có thể kết hợp, thực thi liên tục và dữ liệu tài chính mở
Khả năng thực thi pháp lý, danh tính đáng tin cậy, báo cáo và phân phối cấp tổ chức
AI
Diễn giải, giám sát, định tuyến và hỗ trợ ra quyết định
Dữ liệu tài chính đáng tin cậy, quyền hạn rõ ràng và khả năng thực thi có thể đối chiếu với nhiệm vụ được giao
Một tổ chức có thể chọn năng lực nào mình cần cho từng quy trình cụ thể. Mạng lưới có cấp phép (permissioned network) có thể cung cấp thanh toán lập trình được mà không cần dựa vào DeFi công khai, trong khi một giao thức cho vay mở có thể mang lại cơ chế thế chấp hữu ích mà không thay thế bước kiểm tra điều kiện của bên phát hành. Do đó, sự hội tụ không nhất thiết tạo ra một kiến trúc thị trường duy nhất. Nó có thể bảo toàn khung pháp lý hiện hành và áp dụng thực thi lập trình cùng AI ở những nơi công nghệ này cải thiện cách các quyền lợi pháp lý được quản lý, tài trợ hoặc chuyển nhượng.
Thách thức nằm ở việc làm cho thông tin từ các hệ thống khác nhau này dùng được chung trong một quyết định. Số dư cần có chủ sở hữu và ngữ cảnh tài khoản, giá cần có nguồn và dấu thời gian, tài sản thế chấp cần có quyền yêu cầu thực thi được cùng giá trị thị trường. Agent phải nắm đủ ngữ cảnh đó để tạo ra một chỉ thị hợp lệ, kèm theo quyền hạn xác định liệu nó có được phép tiến hành hay không, và một bản ghi để tổ chức kiểm tra kết quả.
2. Những điểm hội tụ hiện tại
Sự hội tụ đi vào vận hành tài chính như thế nào
Một ngân hàng hay công ty quản lý quỹ có thể ứng dụng hạ tầng lập trình được cho một phần hoạt động, trong khi vẫn giữ nguyên đối tác, hình thức pháp lý và nghĩa vụ kiểm soát. Điều này khiến một quy trình tài chính xác định trở thành điểm khởi đầu hợp lý hơn cho sự hội tụ, thay vì thay đổi toàn diện cấu trúc thị trường, bởi tổ chức có thể đo lường lợi ích và giới hạn phạm vi ủy quyền liên quan.
Hãy xét một quỹ thị trường tiền tệ token hóa dùng cho quản lý ngân quỹ. Tài chính truyền thống cung cấp tài sản, lưu ký và trách nhiệm pháp lý, trong khi lãi suất quỹ hoặc khâu thanh toán có thể được thể hiện trên blockchain. Ở ví dụ này, phần mềm giám sát vị thế tiền mặt, điều kiện tham gia và lợi suất, còn LLM diễn giải chỉ thị hoặc chuẩn bị phương án phân bổ đề xuất. Cuối cùng, các cơ chế kiểm soát tất định (deterministic controls) đối chiếu đề xuất đó với quy chế ngân quỹ trước khi lệnh được ký. Cách tiếp cận quản lý ngân quỹ này kết hợp TradFi lập trình được và AI, đồng thời có thể tận dụng thêm thị trường DeFi mở hoặc giao thức cho vay, với việc tổ chức vẫn nắm quyền kiểm soát toàn bộ quy trình. Phép thử thương mại nằm ở chỗ quy trình đó có cải thiện quản lý thanh khoản, giảm thao tác thủ công, hay giúp tài sản thế chấp dễ sử dụng hơn với chi phí và mức độ kiểm soát tương đương hay không.
Stablecoin và smart contract có thể biến thanh toán thành một bước trong quy trình phần mềm, nhờ mạng blockchain hoạt động 24/7. Với các giao thức như x402, client yêu cầu một tài nguyên (ví dụ: dữ liệu), nhận chỉ thị thanh toán và gửi xác thực có chữ ký qua HTTP, rồi nhận tài nguyên mong muốn ngay khi thanh toán được xác minh. Nhờ vậy, phần mềm có thể lấy và trả tiền cho dữ liệu hoặc dịch vụ ngay trong luồng công việc mà không cần bước thanh toán truyền thống [[64]](https://www.coinbase.com/developer-platform/discover/launches/x402). x402 Foundation bắt đầu hoạt động dưới sự quản trị của Linux Foundation vào tháng 7 năm 2026, với các thành viên bao gồm Visa, Mastercard, Stripe, Google và Coinbase. Sự tham gia của họ kéo các công ty tài chính và công nghệ vào quá trình phát triển tiêu chuẩn này. [[69]](https://www.linuxfoundation.org/press/linux-foundation-announces-operational-launch-of-x402-foundation-to-standardize-internet-native-payments-for-ai-agents-and-applications).
Báo cáo The Machine-Native Economy tháng 9 năm 2026 của BlackRock lập luận rằng các giao dịch mua dữ liệu và sức mạnh tính toán giá trị nhỏ, tần suất cao đặc biệt phù hợp với thanh toán qua blockchain, trong khi agent mua hàng từ các thương nhân hiện tại vẫn có thể dùng hệ thống thanh toán truyền thống như thẻ tín dụng [[77]](https://www.blackrock.com/us/individual/literature/whitepaper/the-machine-native-economy.pdf). Một agent có thể dùng cả hai trong cùng một nhiệm vụ do con người giao, tùy thuộc vào loại giao dịch và dịch vụ mà mỗi nhà cung cấp hỗ trợ.
Đội ngũ ngân quỹ cần thanh toán nghĩa vụ, giữ tiền nhàn rỗi sinh lời và chuẩn bị tài sản để làm tài sản thế chấp. Các trường hợp dưới đây cho thấy phần mềm đã có thể đảm nhiệm những phần nào của quy trình đó, tạo nền tảng vận hành để agent điều phối quyết định giữa nhiều nhà cung cấp.
Những thành phần nào của stack hội tụ đã hoạt động thực tế?
Ứng dụng
Bằng chứng thực tế
Điều bằng chứng khẳng định
Điều bằng chứng chưa làm rõ
Thanh toán bằng stablecoin
Ngày 8 tháng 9 năm 2026, Visa báo cáo tốc độ thanh toán stablecoin thường niên vượt
$
20 tỷ
.
Stablecoin đang được dùng để thanh toán nghĩa vụ chi trả.
Khối lượng thanh toán toàn thị trường và khả năng chống chịu giữa các bên phát hành, cơ chế lưu ký và chuỗi.
Tài sản thế chấp Treasury token hóa
Khách hàng VIP và tổ chức đủ điều kiện của OKX có thể ký quỹ BUIDL làm tài sản thế chấp với lưu ký Standard Chartered theo khuôn khổ OKX Middle East
.
Phần vốn góp trong quỹ token hóa có thể dùng làm tài sản thế chấp.
Khối lượng giao dịch thực chất, thanh khoản thứ cấp và hành vi mua lại trong điều kiện căng thẳng.
Token hóa cấp tổ chức
Tháng 7 năm 2026, DTCC hoàn tất các giao dịch production trong vài giờ với hơn 30 công ty ở mảng thế chấp, cho vay và thanh toán
[[13]](https://www.dtcc.com/press-releases/2026/dtcc-turns-tokenization-into-reality
.
Chứng khoán hiện có thể di chuyển qua hạ tầng token hóa production.
Mức độ ứng dụng dịch vụ rộng hơn, khả năng tương tác và hiệu quả kinh tế ở quy mô lớn.
Agentic AI
Khảo sát 2026 của Cambridge: 52% tổ chức tài chính đang thử nghiệm hoặc triển khai agentic AI, trong đó 23% ở giai đoạn mở rộng hoặc chuyển đổi
.
Agentic AI đã bước vào triển khai thực tế ở một số công ty, trong khi số khác vẫn đang thử nghiệm.
Quyền hạn trao cho agent và hiệu suất của chúng trong các giao dịch tài chính trọng yếu.
Thanh toán là điểm kết nối đầu tiên. Hoạt động mà Visa báo cáo cho thấy stablecoin đang được dùng để hoàn tất nghĩa vụ chi trả, còn x402 mang lại cho phần mềm cách thanh toán tài nguyên ngay trong tác vụ đang thực thi. Đây là những cách dùng tiền lập trình được khác nhau, và lựa chọn phương thức thanh toán phụ thuộc vào giao dịch cũng như dịch vụ có sẵn cho người trả \[6, 64]. Tổ chức vẫn cần hiểu mức độ rủi ro với bên phát hành và cơ chế mua lại hoạt động ra sao khi cần tiền mặt truyền thống.
Bức tranh pháp lý quanh stablecoin cũng cần được nhắc đến, vì nó khác nhau theo từng khu vực. Các điều khoản stablecoin trong MiCA của EU đã có hiệu lực, trong khi Mỹ đang triển khai GENIUS Act \[40, 41, 74]. Anh đã công bố quy tắc phát hành cuối cùng của FCA cho một chế độ dự kiến mở rộng vào tháng 10 năm 2027, còn Ngân hàng Trung ương Anh dự định hoàn thiện Bộ Quy tắc Thực hành về stablecoin mang tính hệ thống vào cuối năm 2026 \[42, 75]. Một tổ chức phải đánh giá bên phát hành và quyền mua lại theo các quy định áp dụng cho sản phẩm cụ thể mà họ đang phát triển.
Sản phẩm Treasury token hóa mở rộng hạ tầng lập trình được sang những tài sản mà tổ chức vốn đã dùng để quản lý tiền mặt và thế chấp. Vào ngày 23 tháng 9 năm 2026, nền tảng phân tích tài sản token hóa RWA.xyz ghi nhận khoảng $14,9 tỷ sản phẩm Treasury Mỹ token hóa dạng phân tán, bao gồm khoảng $2,23 tỷ ở BUIDL [[4]](https://app.rwa.xyz/treasuries). Hạng mục "phân tán" của nền tảng này bao gồm các tài sản có thể di chuyển ra ngoài nền tảng phát hành và chuyển giữa các ví, kể cả khi việc chuyển đó đòi hỏi kiểm tra điều kiện tham gia [[62]](https://app.rwa.xyz/blog/a-new-framework-for-tokenized-assets-distributed-and-represented). Tuy nhiên, BUIDL không dành cho tất cả mọi người. Nó vẫn là một đợt chào bán riêng được miễn trừ dành cho người mua đủ điều kiện — một mô hình tiếp cận mà các fintech và tổ chức khác có thể muốn học theo \[7, 58, 60].
Việc dùng BUIDL làm tài sản thế chấp cho thấy lý do vì sao việc thể hiện phần vốn góp quỹ onchain lại quan trọng vượt ra ngoài khâu phân phối: một khoản đầu tư có thể hỗ trợ giao dịch tài chính khác mà không cần bán đi trước [[10]](https://investors.securitize.io/news/news-details/2026/OKX-BlackRock-and-Standard-Chartered-Launch-Joint-Framework-to-Establish-New-Utility-for-Tokenized-Real-World-Assets/default.aspx). Nhà đầu tư trong danh sách trắng cũng có thể giao dịch BUIDL với USDC qua tích hợp request-for-quote UniswapX của Securitize, ra mắt vào tháng 2 năm 2026, trong khi việc mua lại bằng USD sơ cấp vẫn phải xử lý theo ngày làm việc \[54, 67]. Một agent cần đáp ứng nghĩa vụ tiền mặt phải biết thực tế bán được bao nhiêu, giá nào và khi nào tiền về, bởi riêng giờ giao dịch liên tục không trả lời được những câu hỏi đó.
Quyền lợi pháp lý vẫn là một phần riêng biệt trong quyết định đầu tư. Một tuyên bố không ràng buộc từ ba bộ phận của SEC gần đây đã phân biệt token do tổ chức phát hành bảo trợ với các cấu trúc lưu ký và phái sinh của bên thứ ba, giải thích rằng một số token bên thứ ba có thể không chuyển tải được quyền lợi của người nắm giữ gốc và làm tăng rủi ro phá sản của bên thứ ba đó [[59]](https://www.sec.gov/newsroom/speeches-statements/corp-fin-statement-tokenized-securities-012826-statement-tokenized-securities).
Việc Ondo ra mắt Intelligent Portfolios vào ngày 24 tháng 9 năm 2026 mở rộng token hóa sang khâu triển khai danh mục. Ba danh mục đầu tiên sử dụng chiến lược không tùy nghi do BlackRock phát triển cho Ondo, với việc Ondo thực thi phân bổ và tái cân bằng định kỳ qua smart contract [[80]](https://ondo.finance/blog/introducing-ondo-intelligent-portfolios). Sản phẩm mang lại cho nhà đầu tư ngoài nước Mỹ đủ điều kiện khả năng tiếp xúc token hóa với một danh mục, thay vì sở hữu trực tiếp các quỹ nền tảng. Điều này cho thấy thiết kế danh mục cấp tổ chức đang được triển khai onchain qua các quy tắc định trước, mà không cần BlackRock quản lý token hay một mô hình AI tự đưa ra quyết định đầu tư tùy nghi [[81]](https://ondo.finance/intelligent-portfolios).
Các mạng lưới tổ chức cung cấp thêm bằng chứng về việc sử dụng thực tế, dù số liệu của họ chỉ phản ánh hoạt động trong hệ thống nội bộ. Ngày 12 tháng 8 năm 2026, J.P. Morgan báo cáo nền tảng tài sản số Kinexys đã xử lý hơn $4 nghìn tỷ kể từ khi ra mắt, với giá trị trung bình ngày đạt $7 tỷ [[11]](https://www.jpmorgan.com/payments/newsroom/kinexys-future-of-finance-awards-2026). DTCC đã dùng tài sản lưu ký tại DTC được token hóa trong các giao dịch production với hơn 30 công ty, trong khi dịch vụ mở rộng hơn vẫn được lên lịch vào tháng 10 năm 2026 [[13]](https://www.dtcc.com/press-releases/2026/dtcc-turns-tokenization-into-reality).
Aave Horizon, thị trường cho vay tổ chức của Aave, cho thấy cơ chế kiểm soát cấp tổ chức có thể song hành cùng nguyên lý cho vay DeFi. Người dùng đủ điều kiện cung cấp tài sản thế giới thực được bên phát hành cấp phép làm tài sản thế chấp và vay stablecoin qua smart contract của Aave, trong khi bên phát hành vẫn chịu trách nhiệm duyệt danh sách trắng và KYC [[16]](https://aave.com/blog/horizon-launch). Từ tháng 8 năm 2026, việc niêm yết tài sản thế chấp mới cũng cần được quản trị phê duyệt dựa trên đánh giá rủi ro và kỹ thuật [[73]](https://governance.aave.com/t/update-on-aave-horizon-asset-onboarding-process/25481). Cơ chế này minh bạch hóa quyền kiểm soát tập tài sản, nhưng việc cho vay vẫn phụ thuộc vào giá trị tài sản ròng hiện tại, mức giá đáng tin cậy và các kênh thanh lý, mua lại có thể hiện thực hóa tài sản thế chấp đủ nhanh để đáp ứng nghĩa vụ của hợp đồng cho vay. BIS mô tả sự đánh đổi tương ứng ở oracle: nguồn tập trung đưa vào một bên trung gian đáng tin, trong khi các giải pháp phi tập trung có thể làm tăng độ phức tạp và giảm hiệu quả [[37]](https://www.bis.org/publ/bisbull76.htm).
Với một tổ chức, bài toán so sánh nằm giữa hai cách đạt cùng một kết quả tài chính: cơ chế hiện tại và quy trình dùng tài sản lập trình được. Token hóa giành được vai trò thương mại khi nó giúp triển khai tài sản thế chấp dễ dàng hơn, giảm đối soát hoặc cải thiện khả năng tiếp cận với tổng chi phí chấp nhận được. AI sau đó bổ sung năng lực diễn giải mục tiêu của tổ chức và điều phối các chức năng ấy, khiến quyền hạn trao cho agent trở thành câu hỏi tiếp theo.
3. Ủy quyền tài chính
Quyền hạn (authority) xác định agent được phép làm gì, còn tính tự chủ (autonomy) mô tả mức độ độc lập khi nó lựa chọn và thực thi hành động. Một agent có thể giám sát nhiều tài khoản và chuẩn bị phương án phân bổ đề xuất mà không có quyền giao dịch, trong khi một lệnh chuyển tiền hẹp có thể tự động thực thi theo quy tắc cố định. Sự phân biệt này rất quan trọng, vì bằng chứng một công ty đang dùng AI không cho biết họ đã ủy quyền những quyết định tài chính nào.
Mẫu khảo sát ngành của Cambridge gồm 352 tổ chức dịch vụ tài chính, trong đó có 203 fintech và 149 tổ chức tài chính truyền thống, với quá trình thu thập dữ liệu diễn ra từ tháng 10 năm 2025 đến tháng 1 năm 2026. Con số 52% tổ chức tài chính được báo cáo bao gồm 29% đang thử nghiệm agentic AI và 23% đang mở rộng hoặc chuyển đổi cách sử dụng [[21]](https://www.jbs.cam.ac.uk/faculty-research/centres/alternative-finance/publications/2026-global-ai-in-financial-services-report/). Bằng chứng về việc trao quyền tự chủ thì hẹp hơn: báo cáo tham vấn tháng 6 năm 2026 của FSB ghi nhận rất ít bằng chứng về việc dùng AI tạo sinh cho giao dịch hoàn toàn tự động, còn đánh giá tháng 7 của Ngân hàng Trung ương Anh đặt phần lớn việc sử dụng AI tự chủ vào các lĩnh vực nghiên cứu tài chính, hỗ trợ lập trình, giám sát và những hoạt động rủi ro thấp hơn \[22,70].
Các tổ chức có thể đạt được năng lực hữu ích trước khi giao quyền thực thi. Trong thư thường niên năm 2025, công bố vào tháng 4 năm 2026, JPMorganChase cho biết hệ thống sàng lọc giao dịch của họ đã rà soát khối lượng gấp hơn hai lần so với trước đây, đồng thời giảm một nửa số lượt kiểm tra thủ công [[25]](https://www.jpmorganchase.com/ir/annual-report/2025/ar-ceo-letter-petno-rohrbaugh). Công ty không tiết lộ các mức cơ sở (baseline) làm nền tảng cho con số này, khiến việc so sánh với kết quả tại các tổ chức khác bị hạn chế. Điều này liên quan đến phạm vi bao phủ và hiệu quả của một quy trình hiện có, tách biệt với quyết định về mức độ trách nhiệm được giao cho phần mềm sau khi nó đã hoàn tất phân tích.
Đối với các cá nhân và tổ chức nhỏ hơn, khả năng tiếp cận nghiên cứu liên tục, phân tích kịch bản và giám sát danh mục đầu tư có thể mang lại những năng lực mà trước đây đòi hỏi một đội ngũ lớn hơn rất nhiều. Các mô hình phổ biến cũng sẽ giúp đối thủ cạnh tranh dễ dàng sao chép những năng lực đó hơn. Đánh giá của chúng tôi là lợi thế bền vững nhiều khả năng sẽ phụ thuộc vào dữ liệu tốt hơn, bối cảnh riêng của người dùng cùng chất lượng trong quyết định và khâu thực thi của họ, thay vì chỉ dựa vào quyền truy cập một mô hình tổng quát.
Quyền hạn của một agent tài chính có thể được đánh giá ở ba cấp độ:
- Cung cấp thông tin và đề xuất: truy xuất thông tin đã được phê duyệt, giải thích và đề xuất hành động mà không làm thay đổi trạng thái tài chính.
- Chuẩn bị: xây dựng lệnh cho một nghiệp vụ xác định và đối chiếu lệnh đó với chính sách công ty, trong khi quyết định ký duyệt vẫn được giữ riêng biệt.
- Thực thi trong giới hạn: ký duyệt theo một ủy quyền rõ ràng, với hoạt động được giám sát và quyền hạn có thể bị thu hồi bất cứ lúc nào.
Phạm vi phối hợp của một agent là yếu tố tách biệt với quyền thực thi của nó. Agent có thể trở thành giao diện tài chính chính của người dùng bằng cách chuẩn bị các lệnh trên nhiều nhà cung cấp, trong khi mỗi giao dịch vẫn cần sự phê duyệt của con người.
Sản phẩm giao dịch agentic của Robinhood cho thấy lý do vì sao quyền thực thi và quyền truy cập dữ liệu cần được đánh giá riêng biệt. Trong sản phẩm mới ứng dụng agent của Robinhood, các giao dịch được giới hạn trong một tài khoản Agentic chuyên biệt và quyền truy cập có thể bị thu hồi. Agent có thể đọc số dư, vị thế và lịch sử giao dịch trên toàn bộ các tài khoản Robinhood của người dùng \[65, 68]. Các quy tắc hiện tại cho phép thực hiện những giao dịch crypto đủ điều kiện trong tài khoản Agentic, nhưng dành quyền chuyển tiền, staking và cho vay cho người dùng [[68]](https://robinhood.com/us/en/support/articles/agentic-trading-overview/). Tương tự, Shared Payment Tokens của Stripe cho phép agent khởi tạo giao dịch mà không nhìn thấy thông tin xác thực gốc, đồng thời giới hạn đơn vị nhận, thời gian và số tiền thanh toán, cũng như cho phép thu hồi token [[66]](https://stripe.com/blog/introducing-our-agentic-commerce-solutions). Những thiết kế do chính doanh nghiệp công bố này minh họa cho các giới hạn về quyền hạn, dù chưa chứng minh được mức độ áp dụng trên quy mô lớn.
Báo cáo Agentic Finance Landscape của Cambrian tách biệt phần trí tuệ dùng để ra quyết định khỏi mức độ tự chủ khi thực thi quyết định đó. Theo mẫu khảo sát do dự án công bố, các nguồn vốn quản lý lớn nhất vẫn gắn liền với phương pháp phân bổ dựa trên quy tắc [[1]](https://www.cambrian.org/blog/agentic-finance-landscape-q2-2026). Phát hiện này phản ánh cách thức quản lý nguồn vốn được báo cáo, chứ không nói lên mức độ sẵn sàng ủy quyền của nhà đầu tư, đồng thời củng cố quan điểm nên đánh giá phán đoán do mô hình dẫn dắt một cách độc lập với khâu thực thi tự động.
Mức độ tự chủ rộng hơn đòi hỏi tổ chức phải phân định rõ trách nhiệm đối với thông tin xác thực, tài sản và mọi tổn thất phát sinh từ một lệnh bị hiểu sai. Tổ chức cũng cần xác định cơ chế khắc phục nào khả thi sau khi thực thi, và một bản ghi giao dịch công khai sẽ phơi bày bao nhiêu thông tin về vị thế hay chiến lược của người dùng. Các trường hợp tổ chức được xem xét ở đây chưa cho thấy những vấn đề này đã được giải quyết đối với quyền tự chủ tài chính mở.
4. Dữ liệu và quyền kiểm soát của tổ chức
Agent thừa hưởng những vấn đề dữ liệu của hệ thống tài chính
Một agent tài chính cần có bức tranh cập nhật về các vị thế và nghĩa vụ nợ liên quan của người dùng, bao gồm mức độ rủi ro tổng hợp trên các sàn, độ sâu thanh khoản, lợi suất và ngưỡng thanh lý. Nó cũng phải tính đến các sự kiện thị trường, rủi ro giao thức hoặc rủi ro đối tác, cùng những giới hạn của người dùng, bởi chỉ riêng mức giá đúng không đủ để xác định một hành động có phù hợp hay không. Mức giá chào có thể không khả dụng cho quy mô lệnh dự kiến, trong khi tài sản thế chấp dù có giá trị thị trường nhưng lại không đủ điều kiện để cầm cố, hoặc không thể bán hay quy đổi khi cần.
TradFi lưu giữ phần lớn bối cảnh này rải rác qua các ngân hàng, công ty môi giới, tổ chức lưu ký, đơn vị quản trị và hệ thống nội bộ, nơi hồ sơ thường bị cô lập và cần đối soát thủ công. DeFi giúp nhiều trạng thái có thể quan sát công khai và đọc được bằng phần mềm hơn, nhưng chỉ riêng lịch sử giao dịch không đủ để xác định chủ sở hữu hưởng lợi, khả năng thực thi của một yêu cầu hay chất lượng của một mức giá bên ngoài. Khi một quy trình tài chính trải dài trên nhiều blockchain và hệ thống offchain, agent phải đối soát hồ sơ của cùng một tài sản, yêu cầu và sự kiện thanh toán, để đảm bảo một lệnh chuyển chưa hoàn tất hoặc một bản ghi trùng lặp không bị tính nhầm thành tài sản thế chấp khả dụng. Để phối hợp toàn bộ vị thế tài chính của người dùng, agent cần quyền truy cập vào nguồn dữ liệu đã đối soát này cùng các quyền hạn trải rộng trên những nhà cung cấp liên quan. Nếu không, nó có thể chỉ cải thiện hoạt động của một tổ chức đơn lẻ, còn người dùng vẫn phải tự tay phối hợp giữa các dịch vụ.
Khi những hồ sơ này quyết định một hành động có được tiến hành hay không, agent có thể hành động dựa trên dữ liệu đầu vào cũ kỹ hoặc bịa đặt trước khi bất kỳ ai kịp xem xét. Số dư sai lệch có thể dẫn đến một phân bổ mà người dùng không đủ vốn đáp ứng, trong khi giá trị tài sản thế chấp lỗi thời có thể cho phép vay vượt quá giới hạn dự kiến. Do đó, lỗi dữ liệu cần được phát hiện trước khi thực thi, đặc biệt ở những nơi giao dịch đã thanh toán không thể đảo ngược.
Báo cáo tháng 9 năm 2026 của Visa về quá trình hợp tác với Credit Coop đưa ra một ví dụ thực tế: với sự ủy quyền của khách hàng, dữ liệu thanh toán của Visa và hồ sơ onchain có thể hỗ trợ đánh giá tín dụng cũng như cấp vốn, thế chấp và trả nợ theo lập trình [[6]](https://visa.gcs-web.com/news-releases/news-release-details/visa-brings-onchain-lending-everyday-payments). Quy trình được mô tả chưa khẳng định việc triển khai AI, nhưng cho thấy dữ liệu tổ chức có thể chi phối một hành động tài chính trên hạ tầng khả trình như thế nào. Một khi thông tin nắm giữ vai trò đó, dữ liệu đầu vào sai có thể tạo ra rủi ro tài chính trực tiếp, biến nguồn gốc và quá trình xử lý thông tin thành một phần của môi trường kiểm soát.
Từ dữ liệu đến hành động được ủy quyền
Hình 1. Minh họa một quy trình tài chính có kiểm soát
Hình trên minh họa một thiết kế trong đó đề xuất của agent phải đi qua các bước kiểm tra riêng biệt trước khi có thể tác động đến tài sản của người dùng. Dữ liệu thị trường và tài khoản giữ nguyên nguồn gốc cùng dấu thời gian, với độ mới được đánh giá tương quan với quyết định đề xuất. Khuyến nghị được ghi nhận kèm phiên bản mô hình và thông tin hỗ trợ, sau đó đối chiếu với phạm vi ủy quyền. Mọi phê duyệt cần thiết đều phải hoàn tất trước khi ký, và khâu đối soát sẽ xác minh kết quả thanh toán có khớp với lệnh ban đầu hay không. Quyền hạn có thể bị thu hồi để chặn các hoạt động trong tương lai, dù điều này không nhất thiết đảo ngược được một giao dịch đã thanh toán xong.
Chất lượng của luồng thông tin này cũng ảnh hưởng đến những quyết định mà agent có thể đưa ra. Trong bài viết công bố tháng 8 năm 2026 trên CFA Institute, Joseph Simonian lập luận rằng việc phân tích thông tin công khai rẻ hơn không hề xóa bỏ lợi thế đến từ dữ liệu độc quyền, năng lực thực thi chuyên biệt và tri thức tổ chức [[82]](https://rpc.cfainstitute.org/sites/default/files/docs/research-reports/rpc_fti_simonian_theamh_online.pdf). Quan điểm của chúng tôi là cơ hội thương mại nằm ở việc chuyển hóa thông tin thành sự thấu hiểu hữu ích về vị thế của người dùng: tài sản nào đang khả dụng, chúng hỗ trợ những nghĩa vụ gì, và cơ hội nào vẫn đáng để hành động sau khi trừ chi phí. Trên các thị trường onchain, hồ sơ công khai vẫn cần được diễn giải và đối soát trước khi mang lại góc nhìn đó. Thông tin độc quyền có thể củng cố chất lượng phân tích, nhưng bản thân tính độc quyền không nói lên nhiều về mức độ phù hợp hay độ tin cậy của dữ liệu.
5. Mức độ ứng dụng trong tổ chức và tác động vận hành
Những ứng dụng khả thi nhất trong giai đoạn đầu là các tác vụ tài chính xác định với kết quả đo lường được, chẳng hạn như quản lý tiền mặt, thanh toán hoặc sử dụng tài sản thế chấp. Khâu đối soát và báo cáo có thể được cải thiện trước khi giao quyền thực thi, cho phép tổ chức thử nghiệm xem agent tạo ra giá trị ở đâu và đâu là chỗ các quy tắc hiện có vẫn hoạt động tốt.
AI cũng có thể tạo ra nhu cầu tài chính thông qua chính nguồn lực mà nó tiêu thụ. Một agent có thể so sánh các mô hình, mua dữ liệu và chi trả cho năng lực tính toán trong phạm vi ngân sách được duyệt [[77]](https://www.blackrock.com/us/individual/literature/whitepaper/the-machine-native-economy.pdf). Thỏa thuận tháng 8 năm 2026 của Stripe nhằm mua lại OpenRouter — nền tảng định tuyến yêu cầu qua nhiều nhà cung cấp mô hình — phản ánh mối liên hệ giữa hạ tầng thanh toán và việc lựa chọn mô hình [[78]](https://stripe.com/newsroom/news/stripe-agrees-to-acquire-openrouter). BlackRock mở rộng lập luận này sang các yêu cầu token hóa đối với năng lực tính toán, có thể được chuyển nhượng, tài trợ hoặc dùng làm tài sản thế chấp. Tính hữu ích của chúng phụ thuộc vào khả năng thực thi pháp lý của yêu cầu đối với một dịch vụ cụ thể và năng lực cung ứng của nhà cung cấp, trong khi sự khác biệt về phần cứng và điều khoản dịch vụ gây khó khăn cho việc so sánh, còn tính thanh khoản vẫn hạn chế [[77]](https://www.blackrock.com/us/individual/literature/whitepaper/the-machine-native-economy.pdf).
Tác động đối với tổ chức, đội ngũ xây dựng và nhà phân bổ vốn
Các tổ chức đứng trước lựa chọn về mức độ đảm nhận vai trò điều phối. Việc thiết kế sản phẩm để agent có thể sử dụng được có thể giúp duy trì kênh phân phối, trong khi hiểu rõ vị thế của khách hàng trên nhiều nhà cung cấp sẽ tạo cơ hội chi phối dịch vụ nào được chọn. Quyết định đó ảnh hưởng đến việc năng lực nào nên xây dựng nội bộ và đâu là chỗ hợp tác mang lại hiệu quả cao hơn.
Với đội ngũ xây dựng, các mô hình mạnh mẽ và phổ biến hơn càng làm tăng tầm quan trọng của thông tin và chuyên môn gắn với từng tác vụ tài chính cụ thể. Một dịch vụ có thể tạo khác biệt nhờ chất lượng dữ liệu và khả năng biến những hồ sơ rời rạc thành bức tranh đáng tin cậy về vị thế của người dùng. Biết người dùng sở hữu gì sẽ chẳng có mấy giá trị nếu thiếu thông tin về giới hạn tài khoản và thanh khoản cần thiết để xác định họ thực sự làm được gì với tài sản đó.
Nhà phân bổ vốn nên đánh giá thông tin và giả định của agent song song với các tài sản mà nó lựa chọn. Những yếu tố phụ thuộc chung có thể khiến các danh mục đầu tư khác nhau phản ứng giống nhau khi thị trường căng thẳng [[47]](https://www.bis.org/publ/arpdf/ar2024e3.htm). Một giao diện đơn giản hơn không làm thay đổi yêu cầu cơ sở hay điều khoản quy đổi. Giá trị của việc ủy quyền phụ thuộc vào chuyện nó có thực sự cải thiện quyết định và khâu thực thi trong giới hạn của nhà đầu tư hay không.
Tương lai mới của ngành tài chính
Chúng tôi cho rằng xu hướng hội tụ sẽ dịch chuyển phần lớn vai trò điều phối tài chính sang các agent, trao thêm ảnh hưởng trong việc lựa chọn sản phẩm và duy trì quan hệ khách hàng cho những nhà cung cấp được tin tưởng hành động thay người dùng. Ngân hàng, công ty quản lý tài sản và tổ chức lưu ký vẫn sẽ đảm nhận các chức năng cốt lõi, đồng thời cạnh tranh để dịch vụ của mình được chọn thông qua giao diện đó.
Cơ hội thương mại trải rộng trên mọi loại tài sản. Khi các mô hình mạnh mẽ trở nên phổ biến hơn, chúng tôi kỳ vọng lợi thế bền vững sẽ ngày càng phụ thuộc vào thông tin tài chính khó sao chép và hữu ích cho một quyết định cụ thể. Kết hợp thông tin đó với năng lực thực thi đáng tin cậy trong phạm vi quyền hạn đã thỏa thuận sẽ tạo cho người dùng lý do để ủy thác nhiều hoạt động tài chính hơn cho nhà cung cấp. Với các tổ chức, lựa chọn chiến lược nằm ở việc cạnh tranh giành vai trò điều phối đó hay tập trung cung cấp các sản phẩm mà nó lựa chọn.
Bài viết này do Jason Brannigan, COO của @CambrianNetwork thực hiện. Theo dõi @Ja_Brann để cập nhật thêm tin tức về The Convergence.
Về Cambrian
Cambrian là lớp trí tuệ tài chính dành cho agent và các tổ chức. API của chúng tôi cung cấp dữ liệu blockchain theo thời gian thực và dữ liệu lịch sử, bao gồm lợi suất, vị thế thanh khoản, rủi ro, hoạt động giao dịch và tâm lý thị trường, phục vụ các ứng dụng DeFi dạng agentic và tổ chức. Được thành lập vào năm 2024, Cambrian nhận được sự hậu thuẫn từ Polychain Capital, Franklin Templeton, a16z crypto, Flow Traders, Selini Capital và nhiều tên tuổi khác.
Nội dung này chỉ mang tính chất thông tin chung và không cấu thành tư vấn tài chính, đầu tư, pháp lý hay thuế. Các thông tin được cho là chính xác tại thời điểm công bố nhưng không được đảm bảo, và quan điểm có thể thay đổi mà không cần báo trước. Bạn nên tự nghiên cứu và tham vấn các chuyên gia có chuyên môn trước khi đưa ra quyết định. Việc nhắc đến các dự án của bên thứ ba không đồng nghĩa với sự bảo chứng. Tác giả và nhà xuất bản không chịu trách nhiệm pháp lý cho bất kỳ tổn thất hay thiệt hại nào phát sinh từ việc dựa vào tài liệu này.
Nguồn tham khảo chọn lọc
Số trích dẫn tuân theo chỉ mục nghiên cứu tổng thể. Chỉ những nguồn được sử dụng trong bản thảo này mới được liệt kê dưới đây.
[1] Cambrian, “Agentic Finance Landscape Q2 2026”, ngày 2 tháng 6 năm 2026.
[4] RWA.xyz, Tokenized U.S. Treasuries, dữ liệu hiển thị và được xem xét ngày 23 tháng 9 năm 2026.
[6] Visa, Visa Brings Onchain Lending into Everyday Payments,ngày 8 tháng 9 năm 2026.
[11] J.P. Morgan, số liệu hoạt động của Kinexys được báo cáo trong thông báo giải thưởng Future of Finance Awards,ngày 12 tháng 8 năm 2026.
[13] DTCC, DTCC Turns Tokenization into Reality with First-Ever Production Trades,ngày 15 tháng 7 năm 2026.
[16] Aave, Aave Horizon Launches,ngày 26 tháng 8 năm 2025, được xem xétngày 13 tháng 9 năm 2026.
[22] Financial Stability Board, Sound Practices for Responsible Adoption of Artificial Intelligence (AI): Consultation report,ngày 10 tháng 6 năm 2026.
[25] JPMorganChase, “2025 Corporate & Investment Bank annual letter”, ngày 6 tháng 4 năm 2026.
[41] European Securities and Markets Authority, MiCA: entry into force and application, được xem xétngày 13 tháng 9 năm 2026.
[42] Bank of England, Policy statement and draft rules on regulating systemic stablecoins,ngày 22 tháng 6 năm 2026.
[57] RWA.xyz, Stablecoins, dữ liệu hiển thị và được xem xét ngày 23 tháng 9 năm 2026.
[58] Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ, BlackRock USD Institutional Digital Liquidity Fund Ltd.: Form D amendment,ngày 17 tháng 7 năm 2025.
[60] Securitize, BlackRock USD Institutional Digital Liquidity Fund: primary-market offering, được xem xétngày 13 tháng 9 năm 2026.
[[63] Azeem Khan, “The Rebundling of Finance Is Really a Story About Digital Assets”,](https://www.forbes.com/sites/azeemkhan/2026/06/23/the-rebundling-of-finance-is-really-a-story-about-digital-assets/)ngày 2323) tháng 6 năm 2026.
[[64] Coinbase, “Introducing x402: a new standard for internet-native payments”,](https://www.coinbase.com/developer-platform/discover/launches/x402)ngày 66) tháng 5 năm 2025.
[[65] Robinhood, “Robinhood is Now Open to Agents”,](https://robinhood.com/us/en/newsroom/robinhood-is-now-open-to-agents/)ngày 2727) tháng 5 năm 2026.
[[66] Stripe, “Introducing our agentic commerce solutions”,](https://stripe.com/blog/introducing-our-agentic-commerce-solutions)ngày 77) tháng 10 năm 2025.
[67] Uniswap Labs, Uniswap Labs and Securitize Partner to Unlock DeFi Liquidity for BlackRock's BUIDL,ngày 11 tháng 2 năm 2026.
[68] Robinhood, Agentic Trading overview, được xem xét ngày 23 tháng 9 năm 2026.
[69] Linux Foundation, Operational launch of the x402 Foundation to standardise internet-native payments for AI agents and applications,ngày 14 tháng 7 năm 2026.
[70] Bank of England, Financial Stability Report: July 2026, mục 3.5 về AI trên thị trường tài chính, được xem xétngày 13 tháng 9 năm 2026.
[73] Aave Labs, Update on Aave Horizon Asset Onboarding Process,ngày 14 tháng 8 năm 2026.
[74] Office of the Comptroller of the Currency, Statement on the GENIUS Act implementing-rule timetable,ngày 19 tháng 8 năm 2026.
[75] Financial Conduct Authority, Cryptoasset regime: policy statements and final rules,ngày 30 tháng 6 năm 2026, được xem xétngày 13 tháng 9 năm 2026.
[77] BlackRock, The Machine-Native Economy, tháng 9 năm 2026, tr. 5–9.
[80] Ondo Finance, Introducing Ondo Intelligent Portfolios, ngày 24 tháng 9 năm 2026.
