Chiến thắng cuộc chơi trước mắt, nhưng hãy xây dựng như thể cuộc chơi không bao giờ kết thúc.
--
Lý thuyết trò chơi (game theory) là một trong những môn học yêu thích của tôi ở đại học, và việc nghiên cứu về trò chơi hữu hạn (finite games) và trò chơi vô hạn (infinite games) đã tác động sâu sắc đến tôi. Nhiều năm sau, tôi tìm thấy hai cuốn sách đề cập đến những khuôn khổ trò chơi khác nhau này: Finite and Infinite Games của James P. Carse (1986) và The Infinite Game của Simon Sinek (2019).
Nhiều trò chơi chúng ta chơi hoặc xem là trò chơi hữu hạn. Trò chơi hữu hạn có những người chơi, quy tắc, mục tiêu, thời gian và cách tính điểm xác định để tìm ra người chiến thắng khi kết thúc. Bóng bầu dục, bóng đá và cờ vua đều là những ví dụ về trò chơi hữu hạn.
Ngược lại, trò chơi vô hạn có những người chơi đã biết và chưa biết, tham gia và rời khỏi trò chơi vào những thời điểm đã biết và chưa biết. Có những quy ước và có thể cả luật lệ chi phối, nhưng những quy ước và luật lệ đó có thể và thực sự thay đổi. Phá vỡ quy ước có thể bị coi là không hay, nhưng không bị cấm. Có nhiều thước đo thành công, nhưng những người chơi khác nhau sẽ tối ưu hóa cho những thước đo khác nhau trong những khung thời gian khác nhau.
Mục đích của trò chơi vô hạn là tiếp tục chơi, định hình trò chơi theo hướng có lợi cho mình và tạo ra sự tiến bộ. Không có người chiến thắng thực sự, mà chỉ có khái niệm bạn đang dẫn trước hay tụt lại phía sau, điều này liên tục thay đổi tùy thuộc vào thước đo thành công của bạn. Kẻ thua cuộc duy nhất là những người bỏ cuộc. Cách mỗi người chúng ta chọn sống và tìm kiếm ý nghĩa trong cuộc sống và nền văn minh nhân loại là những ví dụ về trò chơi vô hạn.
Chúng ta có thể hình dung kinh doanh như một trò chơi hữu hạn hoặc một trò chơi vô hạn. Cả Carse và Sinek đều đưa ra sự tương phản này như một lựa chọn "hoặc", nhưng tôi cho rằng cách diễn giải đúng đắn là "và" bởi vì kinh doanh vừa là trò chơi hữu hạn, vừa là trò chơi vô hạn.
Có những thời hạn phải hoàn thành. Có những cơ hội để chiến thắng. Ra mắt thị trường đầu tiên. Tung ra một sản phẩm tốt hơn. Nhiều khía cạnh của kinh doanh là những trò chơi hữu hạn. Mục tiêu là chiến thắng.
Đồng thời, giá trị bền vững của một tổ chức kinh doanh không được đo lường bằng những thành công trong quá khứ, mà bằng khả năng của doanh nghiệp đó để tiếp tục thành công, không chỉ trong thời gian đội ngũ hiện tại đang thực thi, mà còn vượt xa nhiệm kỳ của họ. Điều này đòi hỏi một tư duy vô hạn, một tầm nhìn thời gian vô hạn và một tâm thế đặt lợi ích công ty lên trước, sau đó là đội nhóm, rồi mới đến bản thân bạn.
Những người làm kinh doanh nên có cả tư duy hữu hạn và vô hạn cùng tồn tại một cách cân bằng. Bạn nên muốn chiến thắng mọi trò chơi hữu hạn mà bạn chọn tham gia, nhưng dù thắng hay thua, bạn vẫn học hỏi và tiếp tục bước vào trò chơi tiếp theo với ý định chiến thắng. Thêm vào đó, hãy đến làm việc mỗi ngày với mong muốn để lại mọi thứ trong tình trạng tốt hơn nhiều so với khi bạn tìm thấy chúng cho thế hệ tiếp theo.
