Không ngày nào trôi qua mà tôi không thấy một bà mẹ ngoài 40 tuổi, chẳng rành công nghệ, lại chốt hạ được một cú ra mắt triệu đô chỉ với một sản phẩm số đơn giản.
Chúng ta đang nói về những sản phẩm kiểu như thử thách 30 ngày.
Họ tạo một danh sách chờ.
Họ đăng những nội dung đã được kiểm chứng xoay quanh chủ đề đó.
Họ ra mắt sản phẩm cho danh sách chờ và tài khoản Instagram của mình.
Và mọi người đón nhận nó nhiệt tình. Hoàn toàn có lý do.
Bởi vì chẳng ai thấy đồng cảm với một người có hàng triệu follower (buồn cho tôi thật), một lối sống xa hoa xa rời thực tế, hay một thân hình quá đỗi khó chạm tới.
Họ đồng cảm với người đang ở trong hoàn cảnh giống mình.
Một người không có cuộc sống hào nhoáng.
Vậy nên nếu bạn có một câu chuyện để kể (dù nhạt nhẽo đến đâu), một kỹ năng nhỏ đáng để học, hay kiến thức có thể giúp ai đó cải thiện cuộc sống - xin hãy tận dụng 12 tháng tới.
Chẳng ai muốn làm influencer nữa.
Thế giới không cần thêm “nhà sáng tạo nội dung”.
Chúng ta cần nhiều người tư duy độc lập hơn, nhiều kẻ nổi loạn hơn, nhiều người đi ngược dòng văn hóa hơn, nhiều người chịu ngồi lại đủ lâu với một vấn đề để hiểu nó trước khi phán xét.
Điều đó hiếm lắm rồi, và giá trị của nó đang tăng lên từng giờ.
– 
Chỉ vài năm trước, ai cũng muốn làm YouTuber.
Nói cách khác, ai cũng muốn bỏ cái công việc nhốt họ vào một chiếc hộp cả về thể chất lẫn tinh thần suốt 8-9 tiếng mỗi ngày. Thay vào đó, họ muốn dành toàn thời gian theo đuổi sở thích của mình. Đó là giấc mơ.
Hồi còn nhỏ, sau giờ học, tôi về nhà là lao thẳng đến máy tính gia đình để xem vlog mới nhất từ mấy influencer fitness mà tôi follow lúc đó.
Họ là hình mẫu của tôi. Họ biến việc tập tạ thành đam mê mà tôi vẫn giữ đến tận hôm nay. Cuộc đời tôi sẽ chẳng được như bây giờ nếu tôi không từng ám ảnh với dinh dưỡng và tập luyện. Tôi sẽ chẳng bao giờ học được điều đó ở trường (ở mức độ mà tôi tự học được). Khi lớn hơn và bắt đầu quan tâm đến kinh doanh, chuyện tương tự lại xảy ra. Tôi tìm thấy những creator chia sẻ mọi thứ họ học được khi doanh nghiệp của chính họ phát triển. Điều đó dạy tôi nhiều hơn cả 5 năm đại học.
Tôi tin rằng mạng xã hội có tiềm năng trở thành một hệ thống giáo dục phi tập trung. Hơn cả những gì nó đang làm được. Một nơi bạn chia sẻ kiến thức và sở thích từ góc nhìn độc đáo của riêng mình, và những ai hợp gu với cá tính của bạn sẽ tìm đến bạn để học hỏi. Đó là ý tôi khi nói “bạn chính là ngách”. Bạn vẫn làm những việc bình thường khi viết nội dung, nhưng ưu tiên cao nhất phải là niềm tin, quan điểm và góc nhìn của bạn.
Cá nhân tôi không đồng cảm với các bà mẹ 40 tuổi, tôi nghĩ điều đó hiển nhiên, nhưng họ cũng chẳng đồng cảm với tôi (tuy nhiên, tôi rất trân trọng những bà mẹ trong tệp khán giả của mình, tôi biết các chị đang ở đây). Họ sẽ học cách làm nội dung, AI, làm vườn hay bất kỳ sở thích nào tốt hơn nhiều từ một người chỉ đi trước họ 1-2 bước.
Đó chính là cơ hội của bạn.
Thương hiệu cá nhân không còn mang tính cá nhân nữa.
Bạn là một nghệ sĩ. Bạn không đăng ký làm influencer. Tất nhiên rồi. Nhưng trừ khi bạn định mãi nghèo và bí ẩn trên mạng, tốt nhất bạn nên học cách kinh doanh sự hiện diện của mình.
– 
Có 3 kiểu creator trên mạng xã hội.
Influencer, thương hiệu cá nhân, và cái mà chúng ta sẽ gọi là “nghệ nhân”.
Sự khác biệt giữa họ nằm ở chỗ điều gì chi phối họ.
Với influencer, mạng xã hội chính là công việc của họ. Động lực của họ là sự chú ý thuần túy, nên nội dung phải được tối ưu để tiêu thụ rồi quên ngay - dopamine rẻ tiền. Điều này mang tính hỗn loạn cao và phá hủy khả năng tư duy của con người nhiều hơn cả AI. Ít nhất thì một cuộc trò chuyện với AI còn có mạch logic và có thể dạy bạn điều gì đó hữu ích hoặc mới mẻ.
Với thương hiệu cá nhân, mạng xã hội tồn tại để kiếm tiền. Mỗi bài đăng là một bước phễu dẫn đến khóa học, template hay chương trình nào đó. Họ bắt đầu vì đam mê... rồi nhận ra mình phải sinh tồn. Vì vậy, nội dung được tối ưu cho niềm tin và chuyển đổi, điều này tốt hơn influencer, và thẳng thắn mà nói thì không gây hại ròng cho xã hội - ít nhất họ có một sản phẩm nhằm mục đích giáo dục hoặc cải thiện cuộc sống ai đó - nhưng tôi nghĩ còn có điều gì đó hơn thế.
Người nghệ nhân dùng mạng xã hội để trợ cấp cho một khối lượng tác phẩm.
Hãy nghĩ về James Clear, Jordan Peterson, hay các trí thức công chúng khác. Họ có thương hiệu cá nhân, chắc chắn rồi. Thậm chí bạn có thể coi họ là influencer, tôi đoán vậy. Họ cần sự chú ý, đúng, giống như bất kỳ ai cần người ủng hộ tác phẩm của mình, nhưng mục tiêu duy nhất của họ là được trả công cho việc làm điều mình yêu thích, theo cách mang lại lợi ích khổng lồ cho những người ủng hộ họ.
Họ có một cuốn sách, một buổi diễn thuyết, công trình nghiên cứu, một triết lý, hay một khối lượng tác phẩm sống lâu hơn thuật toán. Ngay cả Alan Watts ngày nay cũng có “thương hiệu cá nhân”, dù ông không còn trên đời. Marcus Aurelius và nhiều người khác cũng vậy. Ý tôi là, trời ạ, thương hiệu cá nhân của Chúa Jesus còn vượt mọi biểu đồ.
Mạng xã hội đơn thuần là một phương tiện (và là một phương tiện cực kỳ tốt) để thu hút mọi người đến với tác phẩm mà bạn tin sẽ sống lâu hơn chính mình.
Mục tiêu tối thượng với mạng xã hội là cưỡng lại cám dỗ tối ưu cho bất cứ điều gì ngoài sức ảnh hưởng từ khối lượng tác phẩm của bạn - sản phẩm, bài viết, video, và quan trọng nhất: những ý tưởng sống mãi trong đầu người đọc và tác động tích cực đến hành vi của họ, lan tỏa nhẹ nhàng khắp nhân loại.
Điều đó không có nghĩa là bạn phớt lờ nhu cầu thu hút sự chú ý và được trả công cho tác phẩm của mình. Nó đòi hỏi một sự thay đổi góc nhìn để hiểu rằng khi làm đúng, sự chú ý và tiền bạc là sản phẩm phụ của việc tạo ra tác phẩm tốt.
Trong thời kỳ phục hưng thứ hai mà chúng ta đang bước vào, tôi tin tương lai thuộc về người nghệ nhân, bởi vì nó vốn đã như vậy. Influencer và thương hiệu cá nhân cũng bắt đầu vì lý do đó, nhưng lại bị phân tâm bởi những động lực ngắn hạn.
Nếu bạn có sở thích, kiến thức hay chuyên môn mà bạn không thể ngừng nói về nó - đây là cách bạn bắt đầu nắm lấy cơ hội này.
Xây dựng một bộ não nam châm hút ý tưởng
Hào phòng thủ tối thượng, hay lợi thế cạnh tranh cuối cùng đáng để trả tiền, theo tôi, chính là một quan điểm.
Một góc nhìn mà chỉ bạn mới thấy, bởi sự độc đáo trong trải nghiệm sống của bạn đã tạo ra nó. Đó có lẽ là thứ cuối cùng mà không ai khác có thể sao chép. Đặc biệt khi bất kỳ ai cũng có thể dùng AI tạo ra 1500 từ nghe rất lọt tai trong 10 giây.
Đó là lợi thế của bạn, và điều tuyệt vời là ai cũng có một lợi thế.
Họ chỉ không thấy được giá trị của nó, vì họ chưa xây một viện bảo tàng cho nó.
Đến giờ bạn đã tiêu thụ hàng ngàn ý tưởng. Sách, podcast, các cuộc trò chuyện, tranh luận với người lạ. Chính những thứ đó rèn nên góc nhìn của bạn, cùng với vài sự kiện cuộc đời tạo nên câu chuyện riêng của bạn. Mỗi thứ thêm vào một kết nối trong cách bạn diễn giải thực tại, và sự tích lũy đó là tài sản duy nhất mà AI không thể tạo ra cho người khác, bởi nó chỉ nghĩ được những gì nó được bảo phải nghĩ. Nhưng ngay lúc này, nó vô hình. Không chỉ với người khác. Mà với cả bạn. Bạn không thể chỉ tay vào góc nhìn của mình, nên bạn không thể xây dựng dựa trên nó, rồi bạn đành bám víu vào bất cứ thứ gì đang trend vì đó là thứ duy nhất bạn thấy rõ. Tệ hơn, ý tưởng bốc hơi trong vòng một ngày nếu bạn không ghi lại (chẳng trách bạn không nghĩ ra gì để viết hay đăng).
Hãy khắc phục điều đó.
Bạn có thể làm việc này trên bất kỳ ứng dụng nào bạn muốn. Tôi dùng Eden, nên đó là thứ tôi sẽ hướng dẫn bạn, nhưng Apple Notes hay Notion cũng ổn. Thói quen quan trọng hơn ứng dụng.
Trong Eden, có một tab chiến lược hỏi bạn 7 câu hỏi về bản thân. Sau đó, nó xây dựng các trụ cột nội dung, dấu ấn trí tuệ (điều làm bạn khác biệt), nghiên cứu các chủ đề đã được kiểm chứng, và tung ra hàng chục ý tưởng để bạn lấy đó làm đà bắt đầu đăng nội dung.
Những người đã dùng nó đến nay đều nói rằng cuối cùng họ cũng rõ ràng về việc nên đăng gì. Không chỉ hôm nay, mà cho nhiều tháng liền. Bạn có thể thử tại đây. Nó còn đi kèm một khóa học sprint 30 ngày cho creator.
Bước 1) Xây một viện bảo tàng ý tưởng
Bí mật của hầu hết những người sáng tạo mà bạn yêu thích là họ lưu trữ một bộ sưu tập tàn nhẫn gồm ghi chú, ý tưởng và nguồn cảm hứng. Một “swipe file”, như dân marketing hay gọi.
Bạn cần một nơi để ghi nhanh ý tưởng ngay khi nó lóe lên, bởi ý tưởng xuất hiện lúc bạn tắm sẽ bay mất trước bữa trưa nếu bạn phó thác cho trí nhớ.
Đừng phức tạp hóa việc này.
Ghi lại những suy nghĩ ngẫu hứng, bài đăng trên mạng truyền cảm hứng cho bạn, ghi chú video, và bất cứ thứ gì khác. Cá nhân tôi thích lưu ý tưởng vào 2 loại bảng gọi là Ý Tưởng Đã Kiểm Chứng và Ý Tưởng Yêu Thích. Đã kiểm chứng = bài đăng viral. Yêu thích = ý tưởng bạn mê.
Khi bạn gộp hai thứ đó lại, dưới góc nhìn của riêng mình, đó là lúc bạn có một bài đăng mạng xã hội xuất sắc.
Tóm lại, ghi chép ý tưởng là thói quen đơn giản nhất nhưng nền tảng nhất của bất kỳ người sáng tạo nào đứng vững trước thử thách thời gian.
Giờ thì, đâu là nơi tốt nhất để tìm ý tưởng độc đáo?
Bước 2) Tuyển chọn ý tưởng dựa trên mật độ
Đầu vào của hầu hết mọi người đều giống hệt nhau.
Họ xem cùng bản tin, nhìn cùng xu hướng, và viết ra cùng một ý tưởng như bao người khác. Đó là lý do mọi thứ trên mạng xã hội nghe na ná nhau, và AI chỉ đang góp phần làm điều đó tệ hơn.
Nếu bạn muốn những ý tưởng không ai có, bạn cần những nguồn không ai đọc. Cụ thể, bạn cần những nguồn có mật độ ý tưởng cao. Ý tôi là những cuốn sách, bài báo, hay tài khoản mà gần như câu nào cũng hay đến mức bạn không thể bỏ qua.
Những nguồn đậm đặc ý tưởng nhất là sách cũ hoặc ít người biết, các blog được tuyển chọn và những tài khoản lọc sẵn ý tưởng hay nhất cho bạn, cùng một nhóm nhỏ creator luôn đăng thứ gì đó đáng để suy ngẫm.
Tôi gom những creator đó vào một “list” trong Eden (bạn thêm creator vào và nó cho phép bạn cuộn, lọc feed của họ, rất tuyệt để nghiên cứu đối thủ) để tôi có thể xem họ mà không bị phần còn lại của feed làm phiền. Khi không biết viết gì, tôi mở list ra, tìm thứ gì đó mà tôi có quan điểm, và bắt đầu phác thảo ý tưởng trong scheduler.
Cách nổi bật khi ai cũng nói giống nhau
Người ta không follow thông tin, họ follow góc nhìn.
10 người có thể nói về cùng một chủ đề cũ rích, nhưng một người trong số đó có thể diễn đạt theo cách mang lại ý nghĩa hoàn toàn mới. Đó là người mà thiên hạ follow.
Hầu hết người mới đều nghĩ họ cần nói điều gì đó mới mẻ. Không hề. Người ta không lên mạng xã hội để tìm ý tưởng mới. Họ lên đó để xem những gì đang được bàn tán, qua lăng kính của một creator họ thích.
Năm 2019 tôi viết một bài mở đầu bằng “cách vượt mặt 99% mọi người”. Nhiều năm sau tôi biến nó thành video, và nó trở thành video đỉnh nhất của tôi với 1,7 triệu lượt xem. Rồi Mark Manson làm một video cùng tiêu đề. Rồi Alex Hormozi cũng làm. Rồi Tom Bilyeu. Không ai sở hữu một chủ đề cả. Nghĩ rằng bạn sở hữu một chủ đề hay ý tưởng là ngớ ngẩn. Bạn chỉ sở hữu góc nhìn của mình về chủ đề hay ý tưởng đó.
Nội dung tốt nhất của bạn sẽ đến từ việc ghép đôi hai loại ý tưởng, như chúng ta đã bàn - những ý tưởng bạn yêu thích (từ viện bảo tàng của bạn, từ sách, từ cuộc đời bạn) và những ý tưởng đã được chứng minh là hiệu quả (các bài đăng có tương tác vượt trội hơn bình thường).
Tôi muốn đưa bạn đến điểm viết bài đăng đầu tiên.
Làm thôi.
Bước 1) Nghiên cứu những gì đang hiệu quả
Chọn 3 creator không phải người nổi tiếng, nhưng cũng không phải vô danh.
Người nổi tiếng thì bài nào cũng triệu view. Đó không phải thước đo tốt cho “cái gì hiệu quả”.
Lưu những creator này vào nơi an toàn. Lưu URL trang cá nhân của họ vào ứng dụng ghi chú.
Hoặc dán một prompt như thế này vào Eden hoặc Claude kết nối với Eden (để nó có thể tìm kiếm bài đăng viral và creator):
Tôi nói về [chủ đề]. Hãy nghiên cứu các creator tầm trung đang làm tốt trong những chủ đề đó, rồi đảo ngược quy trình chiến lược của họ từ những bài đăng xuất sắc nhất. Đưa các bài đăng đó vào một bảng swipe file, mỗi bài kèm một ghi chú giải thích tại sao bài đó lại hiệu quả với họ. Sau đó, phỏng vấn tôi về góc nhìn và niềm tin của riêng tôi để chúng ta bắt đầu xây dựng chiến lược cho tôi.
Để ý điều quan trọng ở đây. Bạn không lấy cắp ý tưởng. Giống như khi học bất kỳ loại hình viết lách hay nghề thủ công nào, bạn rút ra nguyên lý khiến nó hiệu quả và áp dụng vào chiến lược của mình. Bạn nghiên cứu. Mọi người sáng tạo đều dùng tài liệu tham khảo làm điểm khởi đầu cho tác phẩm của họ.
Bước 2) Tìm góc tiếp cận của bạn
Chọn một ý tưởng bạn đã lưu. Một ý tưởng bạn thích.
Nếu bạn đăng y nguyên như lúc tìm thấy, bạn đang đăng thứ có lẽ đã được nói cả ngàn lần. Bạn phải thay đổi góc nhìn.
Tôi làm điều này bằng cách viết 5 góc tiếp cận cho cùng một ý tưởng:
- [Một nhà tư tưởng tôi mến mộ] sẽ nói điều này như thế nào?
- Tôi sẽ nói điều này với bản thân trong quá khứ ra sao?
- Tôi có thể định nghĩa lại ý tưởng này thế nào?
- Góc nhìn phổ biến là gì, và tôi phản đối điều gì?
- Tại sao điều này lại quan trọng với người bình thường?
Có hàng ngàn góc tiếp cận bạn có thể viết cho một ý tưởng. Brainstorming với AI cũng có thể hữu ích ở bước này.
Giả sử bạn lưu ý tưởng “ràng buộc giúp bạn sáng tạo hơn”.
Khi bạn phản bác nó, bạn có thứ gì đó mới mẻ, kiểu như - ràng buộc không làm bạn sáng tạo, chúng làm bạn quyết đoán, bởi trang giấy trắng là một bài toán ra quyết định đội lốt bài toán cảm hứng. Giờ thì bạn đang đăng thứ mà chỉ bạn mới nói được, và bạn có thể nói nó theo mười một cách trong tháng này mà không lặp lại chính mình.
Nếu bạn cần hỗ trợ tìm góc tiếp cận, hãy dùng prompt này:
Giúp tôi tìm góc tiếp cận mới cho một ý tưởng phổ biến. Các góc tiếp cận phải xuất phát từ những nhà tư tưởng, sở thích và cuộc đời tôi, không phải lời khuyên chung chung. Nếu bạn chưa biết đủ về tôi, hãy hỏi tôi trước.
Ý tưởng: [ý tưởng phổ biến]
1. Gọi tên chân lý phổ quát bên dưới nó: nỗi đau hoặc khao khát mà người đọc của tôi đã cảm nhận.
2. Cho tôi 7 góc tiếp cận, mỗi góc 1 hoặc 2 câu đơn giản, và đặt tên lăng kính cho từng góc. Ít nhất 2 góc từ những nhà tư tưởng đã định hình tôi, 2 từ lĩnh vực khác, 1 từ cuộc đời tôi, 1 định nghĩa lại ý tưởng, và 1 phản bác quan điểm phổ biến.
3. Đánh dấu 2 góc mạnh nhất và giải thích tại sao, dùng tiêu chí dễ đồng cảm, mới lạ và đơn giản.
Hãy báo cho tôi khi một góc tiếp cận yếu. Đừng viết bài đăng.
Cách kiếm tiền từ tác phẩm cả đời bạn, nhanh đến bất ngờ, với AI
Đây không phải khóa học về nội dung, nhưng tôi nghĩ phần trên đã cho bạn thứ gì đó để thử. Cứ chơi đùa với nó.
Nhưng đó mới chỉ là phần nội dung. Tức là cách bạn thu hút mọi người đến với tác phẩm của mình, và cuối cùng là được trả công.
Giờ thì, tác phẩm cả đời bạn không phải một câu tĩnh mà bạn có thể diễn đạt cho người khác. Bạn tạo ra nó qua thử nghiệm và lặp lại, nên tôi muốn đưa bạn đến vòng lặp đầu tiên thật nhanh.
Tôi sẽ nói ngắn gọn.
Sản phẩm giống hệt nội dung.
Những sản phẩm thành công nhất dựa trên thứ mà mọi người đang phát tín hiệu rằng họ muốn + một vấn đề bạn đã giải quyết trong chính cuộc đời mình.
Nói cách khác, khi bạn nghiên cứu nội dung và thấy cái gì đang viral, đó là nghiên cứu thị trường tốt nhất bạn có thể làm.
Nếu tôi nói về sự tập trung, năng suất và tâm lý học, rồi nhận ra mô hình rằng các bài đăng kiểu “cách tập trung 1 giờ mỗi ngày cho dự án kinh doanh phụ” đang khá viral, đó là một cơ hội.
Tôi có thể tạo một cộng đồng trả phí giá thấp cho những ai muốn thử thách 30 ngày “khóa chặt” vào dự án kinh doanh của họ cùng mọi người trong nhóm, kèm theo một công cụ theo dõi sự tập trung nhỏ.
Tôi biết chắc điều đó sẽ cực kỳ hiệu quả, và vì chủ đề đó đang viral, nghĩa là nội dung của tôi về chủ đề đó cũng có khả năng ăn khách. Vấn đề lớn nhất người ta gặp khi cố kiếm tiền là không có tệp khán giả tiềm năng mua hàng. Bạn đã giải quyết được điều đó rồi, vì bạn đang viết nội dung tốt.
Với điều đó, tôi sẽ để lại cho bạn một prompt để bắt đầu xây sản phẩm đầu tiên. Lại một lần nữa, dùng Eden hoặc Eden kết nối với Claude. Eden lưu trữ sản phẩm, cộng đồng và danh sách email của bạn - nên nó có thể giúp bạn xây dựng mọi thứ khi bạn đã quyết định được muốn làm sản phẩm gì.
Prompt khá dài nên tôi không dán ở đây. Bạn có thể copy hoặc nhân bản tại đây.
Cách bắt đầu tác phẩm cả đời bạn trong 30 ngày tới
Tóm tắt nhanh.
Đây là cách tôi sẽ áp dụng tất cả những điều này trong tháng tới.
Bạn có thể làm nhanh hay chậm tùy ý, tôi chỉ đang chia theo tuần ở đây, nhưng bạn hoàn toàn có thể làm hết trong một ngày.
Tuần 1: xây viện bảo tàng của bạn. Thiết lập công cụ ghi chú trên điện thoại, lập danh sách 5 creator, và lưu một ý tưởng mỗi ngày.
Tuần 2: tìm 3 creator tầm trung và đảo ngược quy trình chiến lược của họ. Viết 5 góc tiếp cận cho một ý tưởng mỗi ngày và đăng những góc tốt nhất.
Tuần 3: tiếp tục đăng bài và để ý xem bài nào nhận được nhiều phản hồi và câu hỏi nhất.
Tuần 4: chọn một câu hỏi, làm một bản hướng dẫn một trang để trả lời nó, tung ra dưới dạng hướng dẫn miễn phí để thu thập email, rồi xây phiên bản lớn hơn với prompt sản phẩm.
Sau đó, cứ tiếp tục làm vậy trong 12 tháng tới.
Influencer tối ưu cho sự chú ý. Thương hiệu cá nhân tối ưu cho chuyển đổi. Người nghệ nhân xây dựng một khối lượng tác phẩm, từng ý tưởng và từng dự án một, và để mạng xã hội chi trả cho nó.
Cảm ơn bạn đã đọc.
– Dan
